Prof. Dr. Aynur Özge

Konu merkezi · 60 yazı

Ağrı

Bu bölüm baş ağrısı dışındaki ağrı sorunlarını nöroloji ve algoloji (ağrı tıbbı) bakışıyla ele alır. Sinir hasarından kaynaklanan nöropatik ağrı, şeker hastalığına bağlı nöropati, zona sonrası ağrı, trigeminal nevralji, fibromiyalji, bel ve boyun ağrıları, sinir sıkışmaları ve enjeksiyon sonrası sinir hasarı başlıca konulardır. Ağrının beyinde nasıl işlendiği, kronik ağrının duygular ve bilişsel işlevlerle ilişkisi ve ağrı kesicilerin uzun süreli kullanımının etkileri de yazılarda anlatılır. Prof. Dr. Aynur Özge, ağrının türünü ve kaynağını doğru belirlemeyi tedavinin ilk adımı olarak görür; ilaç tedavisini gerektiğinde sinir blokları, tetik nokta enjeksiyonları, fizik tedavi ve psikolojik destekle birleştiren bütüncül bir yaklaşım benimser.

Bu konuda yanıtlanan sorular

  • Nöropatik ağrı neden normal ağrı kesicilerle geçmez?
  • Zona sonrası ağrı ne kadar devam eder?
  • Diş ağrısı mı yoksa nevralji mi?
  • Periferik sinir blokajları kimlere uygulanır?
  • Fibromiyalji beyinde nasıl yerleşir?
  • Boyun fıtığı baş ağrısı yapar mı?

Hasta rehberleri

En yeni yazılar

Yazı · · 4 dk

Baş Ağrımın Başladığı Günü Hatırlıyorum ve O Günden Beri Hiç Geçmedi

Başlangıç günü net hatırlanan, 24 saat içinde sürekli hale gelen ve üç aydan uzun süren başağrısı, yeni günlük süreğen başağrısını (NDPH) düşündürebilir. Bu tanı ancak BOS basıncı değişiklikleri, damar sorunları ve enfeksiyonlar gibi ikincil nedenler dışlandıktan sonra konur. Değerlendirme için üç ay beklemek gerekmez; tedavi kişiye göre planlanır.

Yazı · · 4 dk

Ağrıya Serumla Destek: Myers Kokteyli Ne Zaman Anlamlı?

Myers kokteyli, magnezyum, kalsiyum, C ve B vitaminleri içerebilen, standart formülü olmayan bir damar yolu uygulamasıdır. Fibromiyaljide küçük bir pilot çalışmada sınırlı bir sinyal görülmüş, plasebo grubunda da belirgin iyileşme olmuştur. Kanıtlar sınırlıdır; seçilmiş hastalarda tamamlayıcı olarak düşünülebilir, standart ağrı tedavilerinin yerine geçmez ve herkes için risksiz değildir.

Yazı · · 4 dk

İlaç Aşırı Kullanım Baş Ağrısı: Sessizce Kötüleşen Büyük Sorun

İlaç aşırı kullanım baş ağrısı, ağrı kesicilerin sık kullanımıyla beynin ağrı sisteminin değişmesi sonucu gelişen ve kısır döngüye dönüşen bir baş ağrısıdır; en çok migren hastalarında görülür. Çalışmalar bu hastalarda depresyon, anksiyete ve uyku sorunlarının da daha sık olduğunu gösteriyor. Çözüm daha fazla ilaç değil, uzman planlamasıyla doğru tanı, koruyucu tedavi ve bütüncül yönetimdir.

Tüm yazılar (60)

  • Demans Hastalarında Ağrı Neden Fark Edilmiyor?

    Demans ağrı duyusunu ortadan kaldırmaz; sorun çoğu zaman hastanın ağrısını tanımlayıp anlatamamasıdır. Ağrı huzursuzluk, saldırganlık, uykusuzluk, iştahsızlık veya yüz buruşturma gibi davranışlarla ortaya çıkabilir ve “demans ilerledi” diye yorumlanabilir. Bakım verenlerin davranış değişikliğinin ardında ağrı olabileceğini düşünmesi, hastanın yaşam kalitesini belirgin şekilde iyileştirebilir.

  • Sık Ağrı Kesici Kullanımı Beyni Nasıl “Ağrıya Bağımlı” Hale Getiriyor?

    Ağrı kesicilerin sık ve kontrolsüz kullanımı, beynin ağrıyı düzenleyen doğal sistemlerini zayıflatarak ağrı eşiğini düşürebilir; buna ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısı denir. Basit ağrı kesicilerin ayda 15 günden, migren ilaçlarının ayda 10 günden fazla kullanılması risk oluşturabilir. Çözüm daha güçlü ağrı kesici değil, ağrının neden sıklaştığını anlamak ve gerekirse koruyucu tedavi planlamaktır.

  • Baş Ağrısı mı, Boyun Problemi mi? Cervicogenic Baş Ağrısının Gizli Yüzü

    Cervicogenic baş ağrısında ağrının kaynağı boyun kasları, eklemleri, diskleri veya sinir yapılarıdır; ağrı boyunda başlayıp enseye, şakaklara ve göz çevresine yayılabilir. Bazı belirtileri migrene benzediği için yıllarca fark edilmeyebilir. Ağrının boyun hareketiyle artması ipucu olabilir; tedavide duruş düzenlemesi, fizik tedavi, egzersiz ve gerektiğinde girişimsel yöntemler önem taşır.

  • Diş Sıkma ve Gıcırdatma: Çözümü Olan Nörolojik Bir Sorundur

    Bruksizm, yani diş sıkma ve gıcırdatma, çoğu zaman nörolojik ve nörofizyolojik temelli bir sorundur; gece görülen tipi uykuyla ilişkili bir motor aktivite bozukluğu olarak kabul edilir. Stres tek başına açıklamaz; uyku bozuklukları, migren ve bazı ilaçlar da rol oynayabilir. Tedavi koruyucu plak, botulinum toksin, uyku düzeni, stres yönetimi ve migren kontrolünü içerebilir.

  • Ağrı Yönetiminde Dijital Sağlık Çözümleri: Akıllı Teknolojiler ile Etkili Tedavi

    Mobil uygulamalar, giyilebilir cihazlar ve uzaktan takip sistemleri, ağrının hangi koşullarda arttığını görmeyi kolaylaştırarak erken uyarı, kişiye özel tedavi ve tedaviye uyum sağlayabilir. Bu araçlar hekimin yerini almaz; görüşmeye daha doğru bilgiyle gelinmesini sağlar. Her uygulama bilimsel değildir, bu yüzden hekim rehberliğiyle kullanılmalıdır.

  • Beyin ve Ağrı Arasındaki Bağ: Neden Bazı Ağrılar Kökten Farklıdır?

    Ağrıyı hissettiren, sinir uçlarından gelen uyarının beyinde nasıl yorumlandığıdır. Hasara bağlı ağrı iyileşmeyle kaybolurken migren, fibromiyalji ve bazı bel-boyun ağrılarında beyin ağrı sinyallerini büyütebilir; buna merkezi duyarlılık denir. Bu nedenle tedavide yalnızca ağrı kesiciler değil, uyku, stres yönetimi ve hareket gibi beyni dengeleyen yaklaşımlar da önemlidir.

  • İnme Sonrası Baş Ağrısı: Sıklıkla Göz Ardı Edilen Bir Sonuç

    İnme sonrası baş ağrısı iskemik ve hemorajik inmelerde yaklaşık %10–30 oranında görülür; ilk 24 saatte veya haftalar-aylar sonra başlayabilir. Kadınlarda, migren öyküsü olanlarda ve arka dolaşım inmesinde risk daha yüksektir. Tedavi edilmezse rehabilitasyonu zorlaştırabilir ve kronikleşebilir; ilaç, girişimsel yöntemler ve psikolojik destek bütüncül olarak planlanır.

  • Migren ve Kas Gerginliği Birlikteyse?

    Migren ve fibromiyalji, ağrı eşiğinin düştüğü ve merkezi sinir sistemi duyarlılığının arttığı, sıkça birlikte görülen hastalıklardır. Birlikte değerlendirildiklerinde tedavi başarısı artar. Tetik nokta enjeksiyonları, sinir blokajları, fizik tedavi, migrene yönelik önleyici tedaviler ve yeterli uyku, yavaş tempolu egzersiz ve stres yönetimi her iki durumda da yarar sağlayabilir.

  • “Ağrı Geldi mi Dayanırım” Diyenler Dikkat!

    Migrende ağrıya dayanmak yerine boyun tutulması, ışığa hassasiyet ve konsantrasyon bozukluğu gibi erken sinyalleri tanıyıp müdahale etmek atağı hafifletebilir. Koruyucu (profilaktik) tedavi atak sıklığını ve şiddetini azaltmayı hedefler; ilaçlar, girişimsel yöntemler ve CGRP odaklı tedaviler seçenekler arasındadır. Sık tekrarlayan ağrı beynin ağrı matriksinde kalıcı değişikliklere yol açabilir.

  • Bir Düğme Olsa da Ağrımızı Kapatabilsek!

    Tetik noktalar, duruş bozukluğu, stres veya çene sıkma gibi nedenlerle sürekli kasılı kalan ve ağrıyı başa yansıtan kas düğümleridir. Tetik nokta enjeksiyonunda bu noktalara ince iğneyle küçük dozda lokal anestezik veya kas gevşetici uygulanır; işlem 5–10 dakika sürer. Gerilim tipi, boyun kaynaklı ve kas bileşeni olan migren ağrılarında ağrı skorlarını ve ilaç ihtiyacını azaltabilir.

  • Kronik Ağrı + Bilişsel Sis + Yaşlanma: Ağrı Beynimizi Nasıl Etkiliyor?

    Kronik ağrı yalnızca ağrı merkezini değil; prefrontal korteks, hipokampus ve anterior singulat korteks gibi hafıza, dikkat ve duygu bölgelerini de etkileyerek “bilişsel sis”e yol açabilir. Yaşlanmayla bu etki derinleşebilir. Ağrı tedavi edildiğinde bazı kişilerde bu değişikliklerin geri dönebildiği gösterilmiştir; ilaç, fizik tedavi, egzersiz, uyku ve psikolojik destek önemlidir.

  • Nöropatik Ağrı Tedavilerinin Uzun Vadeli Beyin Etkileri

    Nöropatik ağrı tedavileri yalnızca ağrıyı azaltmakla kalmaz, beynin ağrı haritalarını da yeniden düzenleyebilir. Kapsaisin sinir uçlarını duyarsızlaştırarak, gabapentin ise sinirsel uyarılabilirliği azaltarak etki eder; ancak uzun süreli ve yüksek doz kullanımlar bilişsel yavaşlama gibi yan etkilerle ilişkilendirilmiştir. Uzun vadede daha iyi sonuç, ilaçların egzersiz, fizik tedavi, farkındalık ve uyku düzeniyle birlikte uygulanmasıyla alınır.

  • Migrasyon Hastalığı (Hareket Hastalığı) Sonrası Baş-Boyun Ağrıları ve Beyin Adaptasyonu

    Hareket hastalığında gözlerden, iç kulaktan ve kaslardan gelen bilgiler çatışır; bu durum baş dönmesi, bulantı, baş ağrısı ve boyun kaslarında refleks kasılmaya yol açar. Bazı kişilerde beyin yeni denge koşullarına uyum sağlarken baş-boyun ağrıları günlerce sürebilir. Kademeli yeniden maruziyet, vestibüler rehabilitasyon, göz-boyun egzersizleri, uyku, sıvı ve nefes çalışmaları uyumu kolaylaştırabilir.

  • Ağrıya Duyarlı Genetik Profiller ve Beyin Sağlığına Yön Veren Riskler

    Ağrı eşiğinin önemli bir bölümü genetik yapıyla ilişkilidir; SCN9A, COMT, OPRM1, GCH1 ve TRPV1 gibi genler ağrının algılanmasını ve ağrı kesicilere yanıtı etkileyebilir. Ağrıya duyarlı profili olanlarda ağrı ağları aşırı uyarılıp kronikleşebilir. Ancak genetik risk kader değildir; düzenli egzersiz, stres yönetimi, kaliteli uyku ve anti-inflamatuvar beslenme beyin sağlığını destekleyebilir.

  • Sosyal İzolasyon, Kronik Ağrı ve Demans Riski Bir Üçgen

    Kronik ağrı kişiyi sosyal hayattan uzaklaştırır; yalnızlık beyindeki destekleyici sinyalleri azaltıp iltihabı ve uyku sorunlarını artırır; kırılganlaşan beyin ise ağrıyı daha yoğun algılar. Bu döngü uzun sürerse bilişsel rezerv azalabilir ve demans riski artabilir. Düzenli yüz yüze buluşmalar, arkadaşla kısa yürüyüşler, uyku düzeni ve ağrıya erken müdahale döngüyü kırmaya yardımcı olur.

  • Ağrı Kesicilerin (NSAİİ’lerin) Uzun Vadeli Kullanımı ve Beyin Sağlığı Üzerindeki Etkileri

    NSAİİ grubu ağrı kesiciler prostaglandinleri baskılayarak ağrıyı hızla azaltır; ancak uzun süreli kullanım beyin kan akımını azaltabilir, tansiyonu yükseltebilir ve ilaç aşırı kullanım baş ağrısına yol açabilir. Bazı ağrı kesiciler derin uykuyu da kısaltabilir. Ağrının nedenini bulmak, kullanımı ayda 10–15 günle sınırlamak ve ilaç dışı yöntemleri denemek önerilir.

  • Bel-Boyun Fıtığı Olan Bireylerde Beyinde Ağrı Haritaları Yeniden Düzenleniyor

    Bel veya boyun fıtığında uzun süren ağrı, beynin ağrı bölgeleri arasında yeni bağlantılar kurarak merkezi duyarlılaşmaya yol açabilir; beyin artık ağrıyı kendi hafızasına göre de üretir. Bu nedenle fıtık cerrahi olarak düzelse bile ağrı sürebilir. Nöromodülasyon, farkındalık temelli egzersizler, fizik tedavi ve ağrı günlükleri beynin ağrı haritalarını yeniden düzenlemesine yardımcı olabilir.

  • Şeker Hastalığı, Nöropati Ve Beyin Ağrı Devreleri

    Yüksek kan şekeri kılcal damarları ve sinir uçlarını etkileyerek el ve ayaklarda yanma, uyuşma ve batma ile seyreden periferik nöropatiye yol açar. Zamanla beyin hasarlı sinirlerden gelen yanlış sinyalleri öğrenir ve ağrı kalıcı bir devre haline gelebilir. Kan şekeri dengesi, düzenli egzersiz, B vitaminleri, uyku ve stres kontrolü sinirleri ve beyni korumaya yardımcı olur.

  • Yaşlanma ile Birlikte Ağrı Algısının Değişimi ve Beyin Plastisitesi

    Yaş ilerledikçe beyinde ağrıyı filtreleyen devreler yavaşlar ve GABA, serotonin gibi baskılayıcı maddeler azalır; bu nedenle bazı yaşlılarda küçük uyarılar bile daha çok ağrıtabilir. Kronik ağrılar beynin ağrı devrelerini de yeniden yazabilir. Ancak plastisite ömür boyu sürer; hareket, yeni hobiler, sosyal temas ve mindfulness beynin ağrıyı farklı yorumlamayı öğrenmesine yardımcı olabilir.

  • Kablosuz Kulaklık Kullanımı, Kulak İçi Basınç ve Beyinde Ağrı Algısı

    Kulak içi kablosuz kulaklıkların uzun süreli kullanımı kulak kanalındaki basıncı değiştirebilir ve trigeminal sinir dallarını uyararak bazı kişilerde baş ağrısı, yüz ağrısı, kulak dolgunluğu veya migren tetiklenmesine yol açabilir. Yüksek ses de beynin duyusal filtreleme sistemini yorar. 45 dakikada bir mola vermek, sesi %60’ın altında tutmak ve uyurken kulaklık takmamak önerilir.

  • Fibromiyalji ve Bilişsel Sis: “Fibro-Fog”Un Nörolojik Altyapısı

    Fibromiyaljiye eşlik eden bilişsel sis (fibro-fog), odaklanma güçlüğü, kısa süreli hafıza zayıflığı ve kelime bulmada zorlanmayla seyreder. Beyinde ağrı ve dikkat merkezlerinin aynı anda aşırı çalışması, sinyal filtrelemesinin bozulması ve derin uykunun azalması bu tabloya katkıda bulunur. Uyku düzeni, hafif egzersiz, beslenme, farkındalık çalışmaları ve ağrı yönetimi sisi hafifletmeye yardımcı olabilir.

  • Kronik Ağrı ve Beyin Bağlantısı: Nöronlar Nasıl Yoruluyor?

    Kronik ağrıda beyin “tehlike geçti” mesajını alamaz ve ağrı devreleri sürekli açık kalır; bu durum nöronlarda enerji kaybına, gri maddede azalmaya ve bilişsel ile duygusal yorgunluğa yol açabilir. Ağrı, uykusuzluk, yorgunluk ve kaygı birbirini besleyen bir döngü oluşturur. Düzenli uyku, yavaş tempolu hareket, nefes ve farkındalık çalışmaları, sosyal temas ve profesyonel destek beynin toparlanmasına yardımcı olur.

  • Periferik Sinir Blokajları: “İğne mi, Umut mu?”

    Periferik sinir blokajında baş, boyun ve yüzdeki yüzeyel sinirlere lokal anestezik (bazen steroidle birlikte) verilerek ağrı iletimi geçici olarak durdurulur. Kronik migren, küme baş ağrısı, oksipital ve trigeminal nevralji gibi durumlarda kullanılır. İlaçlardan fayda görmeyen, yan etki yaşayan veya gebe hastalar için uygun olabilir; doğru hasta seçildiğinde etkilidir, ancak sihirli değnek değildir.

  • Allodini, Hiperaljezi ve Daha Fazlası: Beynin Ağrıyı Abarttığı Durumlar

    Allodini, hafif dokunma gibi normalde ağrı yapmayan bir uyaranın ağrılı algılanmasıdır; hiperaljezi ise ağrılı bir uyaranın çok daha şiddetli hissedilmesidir. Her ikisi de ağrı yollarının tekrar tekrar uyarılmasıyla gelişen merkezi duyarlılıkla ilişkilidir ve migren, fibromiyalji, nöropatik ağrı ve MS gibi durumlarda görülür. Tedavide ilaçlar, nöromodülasyon, fizik tedavi ve multidisipliner yaklaşım kullanılır.

  • Nöropatik Ağrıyı Nörolojiye Geri Kazandırmak: Sahipsiz Ağrıların Bilimsel Temeli

    Nöropatik ağrı, beyin, omurilik ya da periferik sinirlerdeki hasar veya bozuk işleyişten kaynaklanır; diyabetik ayak yanması, zona sonrası ağrı ve felç sonrası ağrı örnekleridir. MR normal çıkabildiği için bu ağrılar sıkça “sahipsiz” kalır. Klasik ağrı kesicilere genellikle yanıt vermez; sinir aktivitesini düzenleyen ilaçlar, topikal ajanlar, sinir blokları, nöromodülasyon ve bilişsel-davranışçı terapi kişiye özel planlanır.

  • Beyin Ağrıyı Hissetmese de Beynin Duyarlılığını Anlamak Neden Önemli?

    Beyin dokusunda ağrı algılayıcıları yoktur; baş ağrısı çoğunlukla beyni çevreleyen zarlar, damarlar, sinirler ve kaslardan kaynaklanır. Ancak beyin, santral sensitizasyon denen durumda ağrı sinyallerini büyütebilir; stres, uykusuzluk, tekrarlayan ağrılar ve genetik yatkınlık bu duyarlılığı artırır. Stres yönetimi, düzenli uyku, hareket ve uzman desteğiyle beyin duyarlılığı değiştirilebilir.

  • Migren, Bel Ağrısı ve Zihin: Üçlü Etkileşim

    Beyin ağrıyı fiziksel, duygusal ve zihinsel bağlamda “ağrı matriksi” denilen ağ üzerinden işler; bu nedenle migren, bel ve boyun ağrısı sıklıkla anksiyete, depresyon ve uyku bozukluklarıyla birlikte seyreder. Boyun ağrısı migrenin hem habercisi hem sonucu olabilir. Migren günlüğü, mindfulness, gevşeme ve postür egzersizleri ile nörolojik ve psikolojik değerlendirmeyi birleştiren bütüncül yaklaşım önerilir.

  • Beynin Uyku Sırasında Nasıl Hafıza Ağı Kurduğu Açıklandı

    Uyku, öğrenilen bilgileri saklamanın yanı sıra “engram-to-be” denilen hücreleri organize ederek gelecekteki öğrenmelere de altyapı hazırlar. Kronik stres, depresyon, sürekli ağrı ve sosyal izolasyon bu ağı zayıflatabilir. Kronik ağrılı bireylerde hipokampus ve prefrontal alanlarda gri madde kaybı görülür; uyku kalitesi, psikolojik destek, sosyal temas ve multidisipliner yaklaşım önerilir.

  • Fibromiyalji Beyinde Nasıl Yerleşir?

    MR çalışmaları, fibromiyalji hastalarında insula, amigdala, hipokampus, pallidum ve prefrontal korteks gibi ağrı ve duygu işleme bölgelerinde gri madde hacminde azalma olduğunu gösteriyor; pallidumdaki azalma ağrıya sürekli kafa yorma ve çaresizlikle ilişkili. Belirtiler görünmez olduğu için hastalar sıkça anlaşılmaz. Bilişsel davranışçı terapi, mindfulness, sosyal destek ve düzenli egzersiz önerilir.

  • Yeşil Gözlükle Ağrısız Nefes: Fibromiyaljiye Bağlı Kaygıyı Azaltan Işık Terapisi

    Arizona Üniversitesi’ndeki bir klinik denemede fibromiyalji hastalarına her gün 1–2 saat yeşil LED ışık uygulanmış ve ortalama ağrı puanı 8.4’ten 4.9’a gerilemiştir. Başka bir çalışmada yeşil filtreli gözlükler ağrıyla ilişkili kaygıyı azaltmıştır. Yan etki riski düşük, ilaç dışı destekleyici bir yöntem olabilir; onaylı ürün kullanılmalı ve ilaç azaltımı hekim gözetiminde değerlendirilmelidir.

  • Ağız Sağlığı ve Fibromiyalji: Sinsi İlişki – Migrenle Ortak Bir Çıkmazda

    Araştırmalar, ağız sağlığı kötü olan kadınlarda vücut ağrısının %60, migrenin %49 daha fazla görüldüğünü ve bazı ağız bakterilerinin fibromiyalji hastalarında daha fazla bulunduğunu gösteriyor. Ağız kaynaklı inflamasyon, çene sıkma ve diş gıcırdatma, migren ve fibromiyaljiyle birbirini tetikleyen bir döngü oluşturabilir. Ağız hijyeni, koruyucu plak ve diş hekimi, nörolog, fizyoterapist ve psikoloğun birlikte çalışması önerilir.

  • Amygdala’da Bağımlılık Riski Olmadan ‘Ağrı Duygusu’ Azalan Hassas Nöronlar

    Amigdala, ağrı sinyaline “acı, sıkıntı, endişe” gibi duygusal anlamlar kazandıran bölgedir. Yeni araştırmalar, amigdalada ağrının rahatsızlık veren yönünü azaltan ama dokunma ve sıcaklık algısını değiştirmeyen özel nöronlar buldu. Bu nöronları hedefleyen ve bağımlılık riski taşımadığı düşünülen moleküller hayvan modellerinde umut verici sonuçlar verdi; psikolojik destek ve meditasyon da duygusal yükü hafifletir.

  • Cannabis (Esrar) Terpenleri: Ağrısız Bir Geleceğe Adım mı Yoksa Yeni Bir Tuzak mı?

    Terpenler, bitkilere koku ve aroma veren bileşiklerdir; cannabis bitkisindeki geraniol ve linalool gibi bazı terpenler hayvan çalışmalarında ameliyat sonrası ağrı ve fibromiyalji modellerinde etkili bulunmuştur. Ancak bu etkilerin çoğu hayvan çalışmalarına dayanır, insanlarda uzun vadeli etkileri net değildir ve bağımlılık riski tamamen dışlanmamıştır. Bu tür ürünler ancak doktor gözetiminde düşünülmelidir.

  • Fibromiyaljide 15 Yıldır Beklenen Umut: Tonmya FDA Onayıyla Sahada!”

    Fibromiyalji; yaygın ağrı, uykusuzluk, yorgunluk ve dikkat dağınıklığıyla seyreden, kadınlarda 8–10 kat daha sık görülen bir hastalıktır. FDA, Ağustos 2025’te yaklaşık 15 yıl aradan sonra fibromiyalji için yeni bir ilacı, gece dil altına konan siklobenzaprin formu Tonmya’yı onayladı. İlaç ülkemize gelene kadar egzersiz, uyku hijyeni, bilişsel davranışçı terapi ve mevcut ilaçlar seçenek olmaya devam ediyor.

  • Diş Sıkma, Çene Sorunları ve Baş Ağrısı: Birbirine Ne Kadar Bağlı?

    Bruksizm, çoğunlukla uykuda farkında olmadan diş sıkma ya da gıcırdatmadır; stres, kapanış bozuklukları, reflü ve bazı ilaçlar neden olabilir. Diş sıkma çene eklemini ve şakak kaslarını zorlayarak trigeminal siniri uyarır ve özellikle sabahları başlayan, baskı şeklinde baş ağrısına yol açabilir. Gece plağı, stres yönetimi, fizyoterapi ve gerektiğinde botulinum toksin seçenekler arasındadır.

  • Boyun Tutulması mı, Migren mi? Ağrının Kaynağını Nasıl Anlarsınız?

    Migren genellikle şakak, alın veya göz çevresinde başlayan, zonklayıcı, bulantı ve ışık-ses hassasiyetiyle seyreden, 4–72 saat süren bir ağrıdır. Boyun kaynaklı (servikojenik) baş ağrısı ise enseden yukarı yayılır, künt veya sıkıştırıcıdır ve baş hareketiyle artar. İkisi birlikte de görülebilir. Ayda 4’ten fazla ağrı ya da kol uyuşması gibi belirtiler varsa uzmana başvurulmalıdır.

  • Kronik Ağrının Sessiz Ortağı: Duygularımız

    Kronik ağrı üç aydan uzun süren ağrıdır ve beynin ağrıyı yorumlama biçimiyle yakından ilişkilidir. Öfke, korku, bastırılmış üzüntü ya da travmalar ağrı merkezlerini uyararak ağrıyı besleyebilir. Duygusal Farkındalık ve İfade Terapisi (EAET) uygulanan kişilerde ağrı şiddetinde, depresyon ve uykusuzlukta azalma gözlenmiştir. Duygu günlüğü tutmak ve uzman desteği almak yardımcı olabilir.

  • Ağrıyı Beyinden Başlayarak Yenmek: Terapiyle Gelen Nörolojik Dönüşüm

    Aarhus Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, psikolojik terapilerin, özellikle bilişsel davranışçı terapinin (BDT), beynin ağrı ve duygularla ilişkili ağlarını değiştirdiğini gösterdi. BDT, olumsuz otomatik düşünceleri fark edip sorgulamayı ve daha işlevsel düşünceler geliştirmeyi hedefler; genellikle 6–12 seans sürer. Ağrıya karşı tutum değiştiğinde beynin ağrıyı işleme biçimi de değişebilir.

  • Uykusuzluk Sadece Uyku Sorunu Değil Kişiliğinizin Aynasıdır

    São Paulo Üniversitesi’ndeki bir araştırmada uykusuzluk çekenlerin %61,7’sinde yüksek nevrotiklik saptandı; bu oran uykusuzluk yaşamayanlarda %32’ydi. Bu ilişkiye anksiyete aracılık ediyordu, deneyime açıklık ise daha düşük uykusuzlukla ilişkiliydi. Uykusuzluk ağrı eşiğini düşürebilir ve beta-amiloid birikimiyle bilişsel sağlığı etkileyebilir. Anksiyete yönetimi ve kişiye özel tedavi planı önerilir.

  • Ağrı Kesici Bağımlısı Olanlara Uzman Tavsiyeleri

    İlaç aşırı kullanım baş ağrısı, ağrı kesicilerin sık kullanılmasıyla beynin ağrıya duyarlılığının artması sonucu ortaya çıkar; pratikte ayda 10 tabletten fazla ağrı kesici alanlarda düşünülür. Tedavinin ilk adımı ilaç kullanımını azaltmak ya da bırakmaktır. Önleyici tedavi, gerektiğinde serum veya sinir blokajı, yaşam tarzı değişiklikleri ve psikolojik destek bu süreçte yardımcı olur.

  • Çocukluk Travmalarını Atlatmak Ağrılarınızı Daha Kolay Geçirmenizi Sağlar

    Çocuklukta yaşanan duygusal, fiziksel veya cinsel travmalar beyinde biyolojik izler bırakarak ileride ağrı eşiğini düşürebilir ve kronik ağrılara zemin hazırlayabilir. Sürekli eleştirilmek ya da sevilmediğini hissetmek gibi durumlar da travma sayılır. Bir terapistle geçmişi çalışmak, mindfulness, yoga ve nefes egzersizleri ile ağrıya duygusal destekle yaklaşmak ağrıların hafiflemesine yardımcı olabilir.

  • Romatizmanızı İyileştirmek Alzheimer ile Karşılaşma Yaşınızı Geciktirir

    Romatoid artrit, ankilozan spondilit ve lupus gibi romatizmal hastalıklar vücutta sürekli bağışıklık aktivasyonu yaratır ve beyindeki inflamasyonu tetikleyebilir. Neuroscience News’te yer alan bir çalışma, uzun süreli antiinflamatuar ilaç kullanımının demans riskini azaltabileceğini gösteriyor. Bu nedenle romatizmal hastalıkların doktor kontrolünde, sürekli ve etkili tedavisi ilerideki beyin sağlığını da koruyabilir.

  • Sürekli Ağrım Var ve Mutsuzum Diyorsanız Çözüm Var!

    Beyindeki ağrı algı merkezleri duygu merkezleriyle iç içe çalıştığı için ağrı arttıkça moral bozulur, moral bozuldukça ağrı daha çok hissedilir. Merkezi duyarlılık, beyin kimyasallarındaki azalma, uyku bozuklukları ve kronik stres bu döngüye katkıda bulunabilir. Çözüm, ağrıyla birlikte ruh halini, uykuyu, hareketi ve sosyal desteği aynı anda ele almaktan geçer.

  • Başımın Üzerinde Para Gibi Yuvarlak Israrlı Bir Başağrısı Var: “Numular” Başağrısı

    Nummular baş ağrısı, başın belirli bir alanında, genellikle 2–6 cm çapında para büyüklüğünde bir bölgede hissedilen sürekli ya da aralıklı ağrıdır. Bölgedeki sinir uçlarının tahrişi, sinir iltihabı veya önceki travma ve cerrahiler olası nedenler arasındadır. Tanı öykü ve muayeneyle konur; tedavide ağrı kesiciler, topikal kremler, sinir blokajı ve yaşam tarzı düzenlemeleri kullanılabilir.

  • Enjeksiyon veya Kesi Sonrası Zarar Gören Sinirler İyileşir mi?

    Sinirlerin iyileşme potansiyeli hasarın türüne bağlıdır: hafif hasar (nöropraksi) çoğunlukla haftalar ya da aylar içinde tamamen düzelir, orta dereceli hasarda sinir yavaşça yeniden büyür, ağır hasarda ise cerrahi gerekebilir. Kol ve bacaklardaki periferik sinirler belirli bir yenilenme kapasitesine sahiptir. B vitaminleri, fizik tedavi, gerektiğinde mikrocerrahi ve elektriksel stimülasyon iyileşmeyi destekleyebilir.

  • Beynimde Ağrı Lifleri Yoksa Başım Neden Ağrıyor?

    Beyin dokusunda ağrı algılayan sinir hücreleri bulunmaz; baş ağrısı beyni çevreleyen yapılardan kaynaklanır. Serotonin gibi beyin kimyasallarındaki dengesizlikler, beyin damarlarının genişlemesi ya da iltihaplanması, beyin zarlarının tahrişi, kafa içinde yer kaplayan oluşumlar, boyun kaslarındaki gerginlik, trigeminal sinir sorunları ile susuzluk, düşük kan şekeri ve hormonal değişiklikler baş ağrısına yol açabilir.

  • “Her Yerim Ağrıyor, Uydurmuyorum!”

    Migren hastaları sıklıkla baş ağrısının yanında yaygın vücut ağrıları da yaşar. Migren, fibromiyalji ve artritin ortak genetik etkenleri, sinir sisteminin aşırı hassasiyeti, yorgunluk, uyku sorunları ve depresyon gibi ortak belirtileri ile stres ve hormonal değişiklikler gibi ortak tetikleyicileri olabilir. Görünmeyen ağrılar çoğu zaman hafife alınır; ilaç tedavisi, fizik tedavi, stres yönetimi ve uyku düzeni bu hastalıkların yönetiminde ortak adımlardır.

  • MS Hastaları Başağrısı Yaşar mı?

    MS hastaları baş ağrısı yaşayabilir ve bu, hastalıkta sık görülen bir belirtidir. Ağrılar çoğunlukla migren tipi, gerilim tipi veya sinir hasarına bağlı nöropatik ağrı şeklinde ortaya çıkar; trigeminal nevralji gibi nevraljiler de MS’te daha sık görülür. Tedavi ağrının türüne ve şiddetine göre değişir ve bir nöroloğun rehberliğinde kişiye özel planlanmalıdır.

  • Zona Sonrası Ağrı Ne Kadar Devam Eder?

    Zona sonrası ağrı, yani postherpetik nevralji, döküntüler iyileştikten sonra da süren yanma, batma veya elektrik çarpması tarzı bir sinir ağrısıdır. Bazı kişilerde birkaç haftada geçerken bazılarında aylar, hatta yıllar sürebilir; süre yaşa, bağışıklık durumuna ve enfeksiyonun ağırlığına bağlıdır. Yaşlılarda daha sık ve uzun sürer; ilaçlar, topikal tedaviler ve 50 yaş üstünde zona aşısı yardımcı olabilir.

  • Yanan Ağız ve Dil Hastalığı

    Yanan ağız ve dil hastalığı, dil, diş eti, dudak ve damakta yanma hissiyle seyreden kronik bir ağrı durumudur. Nedeni tam anlaşılamamış olsa da sinir hasarı, menopoz gibi hormonal değişiklikler, B12, demir veya folik asit eksikliği ve stres gibi psikolojik etkenler rol oynayabilir. Tedavi altta yatan nedene göre belirlenir; eksiklik takviyesi, ağrı kesiciler, stres yönetimi ve topikal tedaviler kullanılabilir.

  • Diş Ağrısı mı Yoksa Nevralji mi?

    Diş ağrısı genellikle belirli bir dişte sürekli sızlama şeklindedir ve sıcak, soğuk veya tatlı yiyeceklerle artar. Nevralji ise sinirin tahriş olmasıyla ortaya çıkan, birkaç saniyelik elektrik çarpması gibi ani ataklardır; yüzün geniş bir alanına yayılabilir ve konuşma, yüz yıkama ya da rüzgâr gibi hafif dokunuşlarla tetiklenebilir. Diş ağrısını diş hekimi, nevraljiyi nörolog tedavi eder.

  • Boyun Fıtığı Başağrısı Yapar mı?

    Boyun fıtığı, sinir köklerine baskı yaparak doğrudan başa yayılan ağrıya neden olabilir; ayrıca migren ve gerilim tipi baş ağrılarına eşlik eden boyun ağrısını artırabilir. Boyun düzleşmesi de eklendiğinde ağrılar daha sık ve yoğun olabilir. Doğru duruş, boyun egzersizleri, stres yönetimi, fizik tedavi ve doktor önerisiyle ilaçlar baş ağrısının sıklığını ve şiddetini azaltmaya yardımcı olabilir.

  • İntiharı Düşündürecek Kadar Şiddetli Başağrısı Olur mu?

    Küme baş ağrısı, göz çevresinde ve başın bir tarafında ani, çok şiddetli ataklarla seyreden nadir bir baş ağrısıdır; bazı hastalar ağrının intihar düşüncesine yol açacak kadar ağır olduğunu belirtir. Ağrıya gözde kızarıklık-sulanma, burun tıkanıklığı ve huzursuzluk eşlik eder. Sinüzit veya migrenle karıştırılıp geç tanı alabilir. Oksijen tedavisi, triptanlar, önleyici ilaçlar ve sinir blokajlarıyla ağrılar yönetilebilir.

  • Dişlerimi Sıktığım İçin mi Başım Ağrıyor Yoksa Başağrım Olduğu İçin mi Dişlerimi Sıkıyorum?

    Bruksizm, yani farkında olmadan diş sıkma veya gıcırdatma, çoğunlukla uykuda olur ve sabah baş ağrısı, çene ağrısı ve dişlerde aşınmaya yol açabilir. Migren ve bruksizm sık birlikte görülür; stres ve anksiyete ortak tetikleyicidir ve ikisi birbirinin şiddetini artırabilir, ortak genetik kökenleri de bilinmektedir. Tedavide stres yönetimi, gece plağı, uygun ilaçlar, botulinum toksini uygulamaları ve fizik tedavi birlikte değerlendirilir.

  • Yüzümde Şimşekler Çakıyor: İmdat!

    Trigeminal nevralji, yüzün duyu siniri olan trigeminal sinirin bası veya hasarı sonucu ortaya çıkan, yüzün bir tarafında çene, yanak ve göz çevresinde saniyeler ile dakikalar süren ani ve şiddetli ağrılardır. Dokunma, çiğneme, konuşma veya yüz yıkama atağı tetikleyebilir. Damar basısı, MS, tümör ve travma olası nedenlerdir. Tedavide antikonvülzan ilaçlar, cerrahi ve girişimsel yöntemler ile stres yönetimi kullanılır.

  • Başağrısı Tedavisinde Periferik Sinir Blokajları ve Tetik Nokta Uygulamaları

    Periferik sinir blokajları, baş ağrısıyla ilişkili sinirlerin çevresine lokal anestezik veya steroid enjekte edilmesidir; tetik nokta uygulamaları ise boyun, omuz ve kafa derisindeki ağrı tetikleyici kas noktalarına yapılır. Migren, gerilim tipi ve küme baş ağrısında, ilaç ve yaşam düzenlemesinin yetersiz kaldığı durumlarda fayda sağlayabilir. Hamileler, emzirenler, çocuklar ve yaşlılarda bazen tek seçenek olabilir; deneyimli bir uzman tarafından planlanmalıdır.

  • Trigeminal Nevralji. Bilinenler ve Bilinmesi Gerekenler

    Bu video, yüzün bir tarafında ani ve şiddetli ağrılarla seyreden trigeminal nevralji hakkında bilinenleri ve bilinmesi gerekenleri konu alıyor. Hastalığın yönetiminde nörolojik, algolojik, cerrahi ve dental yaklaşımlara dair bilgiler paylaşılıyor. Farklı uzmanlık alanlarının birlikte değerlendirilmesi, bu ağrılı durumun doğru tanınması ve uygun tedavinin planlanması açısından önem taşıyor.

Tüm konular: konu merkezleri