Prof. Dr. Aynur Özge

Konu merkezi · 110 yazı

Nörolojik hastalıklar

Bu bölüm sinir sistemini etkileyen başlıca hastalıklara ilişkin hasta rehberlerini ve yazıları bir araya getirir. Beyin damar hastalıkları (inme, beyin krizi), epilepsi, multipl skleroz, Parkinson hastalığı, motor nöron hastalığı (ALS), myastenia gravis, kas hastalıkları, nöropatiler, sinir sıkışmaları, yüz felci ve baş dönmesi ele alınır. Şeker hastalığı ve böbrek yetmezliği gibi iç organ hastalıklarının sinir sistemine etkileri ile EEG ve EMG gibi klinik nörofizyoloji testleri de bu başlıktadır. Prof. Dr. Aynur Özge'nin yaklaşımında ayrıntılı nörolojik muayene esastır; testler muayene bulgularına göre planlanır ve hastalara hastalıklarının seyri, tedavi seçenekleri ve acil durumlarda yapılması gerekenler konusunda açık bilgi verilir.

Bu konuda yanıtlanan sorular

  • Beyin krizinden korunmak mümkün mü?
  • MS hastaları baş ağrısı yaşar mı?
  • Parkinson hastalığında dopamin tedavisi unutkanlığı da önler mi?
  • Epilepsi ile migren neden sıklıkla bir arada bulunur?
  • Vertigom var: Ne yapmalıyım, neden önemli?
  • Otoimmün nörolojik hastalıklar nelerdir?

Hasta rehberleri

En yeni yazılar

Yazı · · 4 dk

Migren Atağında Güçsüzlük Olur mu? Hemiplejik Migreni Anlamak

Hemiplejik migren, aura sırasında geri dönüşlü motor güçsüzlüğün görüldüğü nadir bir migren türüdür; güçsüzlüğe görme, duyu veya konuşma belirtileri eşlik eder. Aynı belirtiler inmenin habercisi de olabileceğinden ilk kez ortaya çıkan tek taraflı güçsüzlük, yüz kayması veya konuşma bozukluğunda beklenmeden 112 aranmalıdır. Tanı, acil nedenler dışlandıktan sonra atak öyküsü ve muayeneyle konur.

Yazı · · 4 dk

Migrenle Birlikte Çarpıntı ve Ayakta Fenalaşma: Ortak Bir Sinir Sistemi Sorunu mu?

POTS (postüral ortostatik taşikardi sendromu), ayakta durmakla ortaya çıkan yakınmalara kalp hızında beklenenden fazla artışın eşlik ettiği bir otonom dolaşım sorunudur ve migrenle birlikte görülebilir. Erişkinde ayağa kalktıktan sonraki 10 dakikada nabzın en az 30 atım artması, yakınmaların en az üç ay sürmesi dikkate alınır. Tedavi kişiye özel ve migren tedavisiyle birlikte planlanmalıdır.

Yazı · · 3 dk

Alzheimer’a Benzeyen Ama Aynı Olmayan Bir Hastalık: LATE Nedir?

LATE (limbik baskın yaşa bağlı TDP-43 ensefalopatisi), sıklıkla 80 yaş üzerinde bellek kaybına yol açan ve Alzheimer'a benzeyen bir hastalık sürecidir. Patolojik doğrulama ancak ölüm sonrası beyin incelemesiyle yapılır; yaşamda 2025 klinik önerilerine göre olasılık düzeyinde değerlendirilir. Alzheimer ile aynı kişide bulunabilir ve LATE'yi durdurduğu kanıtlanmış özel bir tedavi henüz yoktur.

Tüm yazılar (110)

  • Ayağa Kalkınca Artan, Yatınca Azalan Baş Ağrısı Bize Ne Söyler?

    Dik durunca artıp yatınca azalan başağrısına ortostatik başağrısı denir; tanı değil, nedeni araştırılması gereken bir özelliktir. Nedenlerden biri, işlem veya travma olmadan da gelişebilen beyin-omurilik sıvısı kaçağıdır (spontan intrakraniyal hipotansiyon). Normal MR veya normal BOS basıncı tabloyu tek başına dışlamaz; tedavi nedene göre planlanır.

  • Evde Olmayan İnsanları Görmek: Lewy Cisimcikli Demansı Nasıl Tanırız?

    Lewy cisimcikli demans, alfa-sinüklein birikimiyle ilişkili; dikkat, hareket ve uykuyu etkileyebilen bir hastalıktır. Tanıda tekrarlayan ayrıntılı görsel halüsinasyonlar, dikkat dalgalanmaları, hareketlerde yavaşlama-katılık ve rüyaları hareketlerle yaşama birlikte değerlendirilir. Hastalarda bazı antipsikotiklere ciddi hassasiyet gelişebildiği için tanı her sağlık başvurusunda bildirilmelidir.

  • Önce Kelimeler Kayboluyorsa: Primer Progresif Afazi Nedir?

    Primer progresif afazi (PPA), bazı nörodejeneratif hastalıklarda ilk belirtinin unutkanlık yerine dil becerilerinde ortaya çıktığı ve zamanla ilerleyen bir tablodur. Kelime bulma, cümle kurma veya söyleneni anlama giderek zorlaşabilir. Tüm biçimlerinde ilerlemeyi durduran tek bir tedavi yoktur; dil ve konuşma terapisi ile ailenin iletişimi uyarlaması önemli destek sağlar.

  • Göz Muayenesi Normal, Ama Okumak ve Eşyaları Bulmak Zor: Sorun Beyinde Olabilir mi?

    Göz muayenesi yakınmayı açıklamıyorsa, sorun beynin görsel ve mekânsal bilgiyi işlemesinden kaynaklanıyor olabilir. Posterior kortikal atrofi (PCA), unutkanlık yerine okuma, nesneleri bulma veya mesafeleri kestirme güçlüğüyle başlayabilen nadir ve ilerleyici bir tablodur. Tek başına okuma güçlüğü nörodejeneratif hastalık göstergesi değildir; yakınmalar sürüyor ve ilerliyorsa nörolojik değerlendirme uygun olabilir.

  • Karanlığa Işıkla Bir Pencere Açmak: Sinir Hücreleri Yeniden Görmeyi Sağlayabilir mi?

    Optogenetik yaklaşımda retinada hayatta kalan sinir hücrelerine ışığa duyarlı bir protein ürettirilir ve özel gözlüklerle uyarılır. İleri retinitis pigmentosalı 10 kişilik küçük bir çalışmada yedi katılımcıda ışık duyarlılığı arttı; ancak bu normal görmenin geri gelmesi anlamına gelmiyor. Yan etkiler bildirildi ve daha geniş, uzun süreli araştırmalara ihtiyaç var.

  • Hücreye Enerji, Beyne Umut mu? Actovegin’in Bilimsel Gerçeği

    Actovegin, hücresel enerji metabolizmasını desteklediği düşünülen, buzağı kanından elde edilen biyolojik kökenli bir üründür; kaybedilmiş nöronları yeniden üretmez. İnme sonrası bilişsel bozuklukta ve diyabetik nöropatide bazı olumlu klinik sinyaller vardır, ancak kanıtlar sınırlıdır. Standart tedavilerin ve rehabilitasyonun yerine geçmez; seçilmiş hastalarda ölçülebilir hedeflerle değerlendirilebilir.

  • Detoks Serumu Değil: IV Glutatyonun Bilimsel Gerçeği

    Glutatyon hücrelerin doğal olarak ürettiği güçlü bir antioksidandır; ancak kandaki düzeyinin yükselmesi beyin hücrelerine aynı oranda ulaştığını göstermez. Parkinson’da plasebo kontrollü pilot çalışmada anlamlı üstünlük gösterilememiştir. IV glutatyon bir “detoks paketi” değil, seçilmiş kişilerde hekim değerlendirmesiyle düşünülebilecek destekleyici bir seçenektir ve tamamen risksiz değildir.

  • Beynin Onarım Dili: BDNF ve Cerebrolysin

    BDNF, sinir hücrelerinin yaşamasını ve bağlantılarının güçlenmesini destekleyen doğal bir proteindir. Cerebrolysin ise BDNF değildir; peptit ve amino asitlerden oluşan, nöroproteksiyon ve plastisite açısından araştırılan bir preparattır. Akut inmede damar açıcı tedavilere eklenmesine dair olumlu eğilimler bildirilse de standart kullanım için daha güçlü çalışmalar gerekir ve reperfüzyon tedavilerinin yerine geçmez.

  • Beynin Damar Yaşı Kaç? İnme ve Demansın Ortak Risk Haritası

    Damar yaşı, tansiyon, kolesterol, kan şekeri, sigara, kilo, hareket ve kalp sağlığının damarlarda yıllar içinde oluşturduğu toplam yükü anlatan bir kavramdır. Bu yük hem ani inmeye hem de küçük damar hasarı yoluyla bilişsel gerilemeye zemin hazırlayabilir. Oluşmuş değişiklikler her zaman geri çevrilemese de risk faktörlerinin kontrolüyle ilerleme yavaşlatılabilir ve risk belirgin biçimde azaltılabilir.

  • Ailemde Demans veya İnme Var: Genetik Miras Kaderimiz mi?

    Aile öyküsü kişisel riski artırabilir, ancak çoğu insan için geleceği belirlemez. APOE ε4 taşımak Alzheimer’ın mutlaka gelişeceği anlamına gelmez; doğrudan hastalık yapan genler olguların yüzde 1’inden azını oluşturur. Belirtisiz herkese genetik test önerilmez; asıl güçlü adım tansiyon, şeker, kolesterol, sigara ve hareketsizlik gibi değiştirilebilir riskleri yönetmektir.

  • Mezenkimal Kök Hücre Tedavisi Nedir? Nörolojik Hastalıklardaki Yeri ve Bilimsel Dayanakları

    Mezenkimal kök hücrelerin nörolojide beklenen etkisi yeni sinir hücresine dönüşmekten çok, salgıladıkları maddelerle inflamasyonu dengelemek ve yaşayan hücreleri desteklemektir. Alzheimer, Parkinson, inme, MS ve ALS’de araştırılıyorlar; ancak araştırmaların çoğu erken aşamadadır. Umut verici bir alan olsa da her hastalık ve hasta için etkinliği kanıtlanmış standart bir tedavi değildir.

  • Nörodejeneratif Hastalıklarda Erken Dönem Neden Önemlidir? Beyni Koruma Penceresi

    Nörodejeneratif hastalıklarda biyolojik değişiklikler belirgin yakınmalardan yıllar önce başlayabilir. Beyni koruma penceresi, yeterli sinir hücresi ve bağlantının hâlâ bulunduğu dönemdir; bu dönemde geri döndürülebilir nedenleri saptamak, riskleri azaltmak ve tedaviyi zamanında başlatmak daha gerçekçidir. Erken davranmak hastalığı mutlaka durdurmaz, ancak daha fazla seçenek ve hareket alanı sunar.

  • “Yaşlılık İşte” Denilen Belirtiler Bazen Neyi Gizler?

    Yaş almak doğaldır, ancak hızla gelişen unutkanlık, sık düşmeler, konuşma ve kişilik değişiklikleri ya da belirgin halsizlik normal yaşlanma değildir. Bu belirtiler demans, Parkinson veya inme gibi hastalıkların yanı sıra B12 eksikliği, tiroit hastalığı, depresyon, uyku apnesi ve ilaç yan etkileri gibi tedavi edilebilir nedenlerden kaynaklanabilir ve araştırılmalıdır.

  • Beyin Size Ne Zaman “Yardım Lazım” Der?

    Her baş ağrısı, unutkanlık ya da baş dönmesi ciddi bir hastalık değildir; ancak bazı belirtiler beynin yardım çağrısıdır. Ani konuşma bozukluğu, kol veya bacakta güç kaybı, yüz kayması, ani görme kaybı, hayatın en şiddetli baş ağrısı ve bilinç değişikliğinde zaman kaybetmeden 112 aranmalıdır. Günlük yaşamı etkileyen unutkanlık, kişilik değişikliği ve ilk nöbet de değerlendirilmelidir.

  • Sessiz İnme ve Beyin Yaşlanması: Fark Etmeden Beynimiz Hasar Görüyor

    Sessiz inme, belirgin felç bulgusu oluşturmadan beyindeki küçük damarların tıkanmasıyla gelişen hasarlardır ve çoğu zaman belirti vermez. Bu küçük hasarlar zamanla birikerek dikkat, işlem hızı, denge ve hafızayı etkileyebilir, beyin yaşlanmasını hızlandırabilir. Yüksek tansiyon başta olmak üzere damar risk faktörlerini kontrol etmek, beyin damar sağlığını korumanın temelidir.

  • Beyin Neden Kendi Kendine Saldırır? Görünmeyen Savaş: Otoimmün Nörolojik Hastalıklar

    Otoimmün nörolojik hastalıklarda bağışıklık sistemi düşmanı yanlış tanımlayarak sinir hücrelerine, miyelin kılıfına ve iletişim yollarına zarar verebilir. Multipl skleroz, otoimmün ensefalit, myastenia gravis ve nöromiyelitis optika bu gruptadır; belirtiler etkilenen bölgeye göre değişir. Erken tanındığında bu hastalıklar yönetilebilir ve immün tedaviler hastalığın seyrini değiştirebilir.

  • Baş Ağrınız Aslında Migren Değilse? Migreni Taklit Eden Tehlikeli Tablolar

    Her şiddetli baş ağrısı migren değildir; inme, beyin kanaması, beyin tümörleri, menenjit gibi enfeksiyonlar ve yüksek tansiyon krizleri migreni taklit edebilir. Ani ve çok şiddetli başlangıç, ilk kez ortaya çıkan farklı tipte ağrı, 50 yaş sonrası başlayan ağrı ve nörolojik bulgular kırmızı bayraktır. Migren tanısı ağrının şiddetiyle değil, tekrarlayan öyküsüyle konur.

  • Huzursuz Bacaklar Psikolojinizin Değil Beyin Ağlarınızın Bozuk Olduğunu Gösterir

    Huzursuz bacaklar sendromu, akşamları ve dinlenirken artan, hareketle azalan bir bacak huzursuzluğudur ve yalnızca psikolojik bir durum değildir. Dopamin sistemindeki düzensizlik ve beyindeki demir düzeylerinin azalması temel mekanizmalar arasındadır. Uyku kalitesini ciddi biçimde etkileyebilir; tedavi kişiye özeldir ve demir değerlendirmesi, ilaçlar ile uyku hijyenini içerebilir.

  • Erken Tanı için Kan Testleri: Parkinson ve Alzheimer

    Alzheimer ve Parkinson’da beyindeki biyolojik değişiklikler belirtilerden yıllar önce başlayabilir. Alzheimer’da p-tau217 ve p-tau181 gibi kan belirteçleri beyin omurilik sıvısı ve PET bulgularıyla güçlü korelasyon gösteriyor; Parkinson’da ise henüz benzer güçte bir standart oluşmadı. Kan testleri tek başına tanı koymaz, klinik değerlendirmeyi destekler ve şu an daha çok araştırma ve seçilmiş hastalarda kullanılır.

  • Beyin-Bilgisayar Arayüzleri – Ne Kadar Yakınız?

    Beyin-bilgisayar arayüzleri, beyin sinyallerini algılayıp yapay zekâ algoritmalarıyla çözerek bir cihaza aktaran sistemlerdir. Felçli hastalarda robot kol ve imleç kontrolü, konuşma kaybında iletişim ve inme sonrası rehabilitasyonda ilerleme sağlandı. Ancak bu sistemler düşünceleri serbestçe okuyamaz; sinyal gürültüsü, implant güvenliği ve beyin verisinin gizliliği önemli sorunlar olarak duruyor.

  • Robotik Rehabilitasyon: İnme ve Nörolojik Onarım

    İnme sonrası hasarlı bölgenin çevresindeki sağlıklı beyin dokusu, tekrarlayan ve hedefe yönelik egzersizle bazı görevleri üstlenebilir; buna nöroplastisite denir. Robotik cihazlar doğru hareket paternini yüksek yoğunlukta tekrar ettirerek bu süreci destekler. Çalışmalar kol işlevleri, yürüme hızı ve dengede katkı sağlayabileceğini gösteriyor; ancak robot terapistin yerini almaz ve her hasta aynı yanıtı vermez.

  • AI (Yapay Zekâ) ve Beyin: Nöroteknolojide Etik ve Bilimsel Sınırlar

    Yapay zekâ MR, EEG ve genetik verilerdeki ince değişiklikleri yakalayarak erken tanıya ve kişiselleştirilmiş rehabilitasyona destek olabilir. Ancak veri kadar iyidir, nedensellik ile korelasyonu ayırt etmekte ve bireysel farklılıkları modellemekte zorlanır. Beyin verisi kimliğimizin parçası olduğundan şeffaflık, veri güvenliği ve insan merkezli yaklaşım esastır; klinik kararın son sorumluluğu hekimdedir.

  • Beyindeki ‘Beyaz Leke’ler Ne Kadar Tehlikeli?

    Beyin MR’ında görülen “beyaz lekeler” (WMH), beyaz cevherdeki küçük damar hasarlarıdır ve yaşla artar. Bilişsel yavaşlama, denge sorunları, inme ve demans riskiyle ilişkili olabilirler. Tamamen ortadan kaldırılamasalar da tansiyon, şeker ve kolesterol kontrolü, düzenli egzersiz, Akdeniz tipi beslenme, sigarayı bırakma ve zihinsel aktiviteyle ilerlemeleri yavaşlatılabilir.

  • İnme Sonrası Baş Ağrısı: Sıklıkla Göz Ardı Edilen Bir Sonuç

    İnme sonrası baş ağrısı iskemik ve hemorajik inmelerde yaklaşık %10–30 oranında görülür; ilk 24 saatte veya haftalar-aylar sonra başlayabilir. Kadınlarda, migren öyküsü olanlarda ve arka dolaşım inmesinde risk daha yüksektir. Tedavi edilmezse rehabilitasyonu zorlaştırabilir ve kronikleşebilir; ilaç, girişimsel yöntemler ve psikolojik destek bütüncül olarak planlanır.

  • Nörolojik Bozukluklar Artık En Önemli Özürlülük Sebebi: Ne Anlama Geliyor?

    Güncel bir analize göre nörolojik hastalıklar dünyada en fazla özürlülüğe yol açan hastalık grubu oldu ve baş ağrısı bozuklukları listenin başında yer alıyor. Migren, 15–49 yaş arası kadınlarda en çok engelliliğe yol açan ikinci hastalık olarak tanımlanıyor. Erken tanı, yaşam biçimi düzenlemeleri ve uygun hastalarda önleyici tedaviler kronikleşmenin önüne geçmeye yardımcı olabilir.

  • Görünmeyen Ağrıların Ardındaki Güç: Migren ve Diğer Görünmez Engellerle Yaşam

    Migren, epilepsi, multipl skleroz, Parkinson, fonksiyonel nörolojik bozukluk ve kronik ağrı gibi hastalıklar çoğu zaman dışarıdan fark edilmez; MR ve kan testleri normal görünebilir. Görünmemeleri var olmadıkları anlamına gelmez. Küçümseyici sözler yerine ilgi göstermek, iş yerinde esnek düzenlemeler ve sağlık çalışanlarının farkındalığı görünmez engellerle yaşayanları destekler.

  • Nörolojik Hastalıklardan Mağdur Olmamak ve Sakat Kalmamak İçin Pratik Rehber

    DSÖ’nün 2024 raporuna göre dünyada her yıl 3 milyardan fazla kişi nörolojik bir hastalıktan etkileniyor ve bu hastalıklar sakatlık nedenleri arasında ilk sıraya yerleşti. Tansiyon, şeker ve kolesterol kontrolü, her gün hareket, sigara ve alkolü bırakmak, kaliteli uyku, beyin dostu beslenme ve zihinsel aktivite beyni korur. Ani güçsüzlük veya konuşma bozukluğu gibi belirtilerde hızlı başvuru önemlidir.

  • Migrasyon Hastalığı (Hareket Hastalığı) Sonrası Baş-Boyun Ağrıları ve Beyin Adaptasyonu

    Hareket hastalığında gözlerden, iç kulaktan ve kaslardan gelen bilgiler çatışır; bu durum baş dönmesi, bulantı, baş ağrısı ve boyun kaslarında refleks kasılmaya yol açar. Bazı kişilerde beyin yeni denge koşullarına uyum sağlarken baş-boyun ağrıları günlerce sürebilir. Kademeli yeniden maruziyet, vestibüler rehabilitasyon, göz-boyun egzersizleri, uyku, sıvı ve nefes çalışmaları uyumu kolaylaştırabilir.

  • Bel-Boyun Fıtığı Olan Bireylerde Beyinde Ağrı Haritaları Yeniden Düzenleniyor

    Bel veya boyun fıtığında uzun süren ağrı, beynin ağrı bölgeleri arasında yeni bağlantılar kurarak merkezi duyarlılaşmaya yol açabilir; beyin artık ağrıyı kendi hafızasına göre de üretir. Bu nedenle fıtık cerrahi olarak düzelse bile ağrı sürebilir. Nöromodülasyon, farkındalık temelli egzersizler, fizik tedavi ve ağrı günlükleri beynin ağrı haritalarını yeniden düzenlemesine yardımcı olabilir.

  • Damar Sertliği Sizi Unutkanlık Hastalığına Götürür

    Beyin vücuttaki oksijenin yaklaşık %20’sini kullanır; damar sertliği beyin hücrelerinin beslenmesini bozarak dikkat, hafıza ve karar verme sorunlarına yol açabilir. Sessiz mikroinmeler zamanla beyaz cevher hasarı oluşturur. 2024’te yayımlanan VasCog-2 kriterleri damar kaynaklı bilişsel bozukluğun daha erken fark edilmesini sağlıyor. Tansiyon, şeker ve kolesterol kontrolü, egzersiz ve sigarayı bırakmak riski azaltır.

  • Şeker Hastalığı, Nöropati Ve Beyin Ağrı Devreleri

    Yüksek kan şekeri kılcal damarları ve sinir uçlarını etkileyerek el ve ayaklarda yanma, uyuşma ve batma ile seyreden periferik nöropatiye yol açar. Zamanla beyin hasarlı sinirlerden gelen yanlış sinyalleri öğrenir ve ağrı kalıcı bir devre haline gelebilir. Kan şekeri dengesi, düzenli egzersiz, B vitaminleri, uyku ve stres kontrolü sinirleri ve beyni korumaya yardımcı olur.

  • Nörolojik Hastalıklarda Empati Kaybı: Beyindeki “Ayna Nöron” Sessizliği

    Ayna nöronlar, başkasının hareketini veya duygusunu gözlemlediğimizde kendi beynimizde aynı sinyali üreten ve empatinin temelini oluşturan hücrelerdir. Frontotemporal demans, otizm, şizofreni, ileri evre Parkinson ve Alzheimer, travmatik beyin hasarı ve inmede bu sistem sessizleşebilir. Plastisite sayesinde mimik takibi, empati eğitimi ve sanat terapileri bazı işlevlerin geri kazanılmasına yardımcı olabilir.

  • Sosyal Kognisyon Kaybı: “Nezaket Gitti, Huysuzluk Geldi” Diyen Ailelere Bilimsel Yanıtlar

    Sosyal kognisyon; empati, sosyal kurallara uyum, yüz ifadesi ve ironiyi okuma gibi becerileri yöneten beyin kapasitesidir. Prefrontal korteks, amigdala ve ayna nöron sistemi etkilendiğinde kişi kaba, bencil veya umursamaz görünebilir. Frontotemporal demans en tipik örnektir; Alzheimer, Parkinson ve beyin hasarında da görülebilir. Nörolojik değerlendirme, aile eğitimi ve destek grupları önemlidir.

  • Nöropatik Ağrıyı Nörolojiye Geri Kazandırmak: Sahipsiz Ağrıların Bilimsel Temeli

    Nöropatik ağrı, beyin, omurilik ya da periferik sinirlerdeki hasar veya bozuk işleyişten kaynaklanır; diyabetik ayak yanması, zona sonrası ağrı ve felç sonrası ağrı örnekleridir. MR normal çıkabildiği için bu ağrılar sıkça “sahipsiz” kalır. Klasik ağrı kesicilere genellikle yanıt vermez; sinir aktivitesini düzenleyen ilaçlar, topikal ajanlar, sinir blokları, nöromodülasyon ve bilişsel-davranışçı terapi kişiye özel planlanır.

  • Beynin Dil Gelişimi: Neden Konuşma Her Dilde Aynı Ritmi Takip Ediyor?

    İnsan beyni, dil farkı gözetmeksizin konuşmayı saniyede 4–5 hecelik bir ritimle işler; bu ritim ağız, dudak ve dilin hareket sınırlarından kaynaklanır. Disleksi ve inme sonrası afazide bu ritmik işlemleme bozulabilir. Bebekler kelimeleri öğrenmeden önce ritmi algılar. Çocuklara melodik okumak, tekerlemeler ve Melodik İntonasyon Terapisi gibi ritmik yöntemler dil becerilerini destekler.

  • Koku Duyusu Azaldıysa Dikkat: Bu Bir Demans Belirtisi Olabilir!

    Koku duyusu, burundan doğrudan hipokampus ve amigdala gibi hafıza ve duygu merkezlerine ulaşır; Alzheimer gibi hastalıklar da genellikle bu bölgelerde başlar. Bu nedenle özellikle 60 yaş üzerinde nedeni bulunamayan, yavaş ilerleyen ve unutkanlıkla birlikte görülen koku kaybı erken bir işaret olabilir. Önce KBB hekimine, ardından nöroloji uzmanına başvurulması önerilir.

  • 22 Temmuz Dünya Beyin Günü: Her Yaşta Beyin Sağlığı

    Dünya Beyin Günü, Dünya Nöroloji Federasyonu tarafından 2014’te başlatılan ve her yıl 22 Temmuz’da kutlanan bir farkındalık günüdür; 2025 teması “Her Yaşta Beyin Sağlığı”dır. Beyin sağlığı anne karnından başlayıp ileri yaşa kadar süren bir süreçtir. 40 yaş sonrası bilişsel, işitme ve tansiyon kontrolleri, günlük yürüyüş, 7–8 saat uyku ve zihinsel-sosyal aktivite önerilir.

  • Kadınların Sessiz Çığlığı: Stres, Beyin Damarlarını Hedef Alıyor

    Yeni araştırmalar, 18–49 yaş arası kadınlarda orta düzey stresin inme riskini %78 artırabildiğini, bu etkinin erkeklerde aynı oranda görülmediğini gösteriyor. Uzun süre yüksek kalan kortizol ve adrenalin tansiyonu yükseltir, damar duvarlarını tahriş eder ve pıhtılaşmaya yol açabilir. Düzenli hareket, nefes egzersizleri, uyku, Akdeniz diyeti ve sosyal destek önerilir; inme belirtilerinde hemen 112 aranmalıdır.

  • Stres Kadınlarda İnme Riskini Artırıyor!

    Neurology dergisinde yayımlanan bir çalışmada, 18–49 yaş arası kadınlarda orta düzey kronik stresin inme riskini %78 artırabildiği gösterildi. Stres hormonları tansiyonu yükseltir, damar duvarında iltihaba ve pıhtılaşma eğilimine yol açar. Haftada en az 150 dakika egzersiz, meditasyon, sosyal destek ve düzenli tansiyon-kolesterol-şeker kontrolleri önerilir; inme belirtilerinde hemen 112 aranmalıdır.

  • Vertigom Var: Ne Yapmalıyım, Neden Önemli?

    Vertigo (dönme hissi) farklı nedenlerle ortaya çıkan bir belirtidir. BPPV baş hareketiyle tetiklenen, genellikle bir dakikadan kısa süren ve manevralarla düzelen bir tablodur; Meniere hastalığında 20 dakika–12 saat süren ataklara işitme kaybı ve çınlama eşlik eder; vestibüler migrende baş ağrısı olmadan da baş dönmesi görülebilir. Belirtileri not etmek ve uzmana başvurmak doğru tanı için önemlidir.

  • Migren Sadece Bir Baş Ağrısı Değil, Sistemik Bir Nörolojik Bozukluktur

    Migren, sıradan bir baş ağrısı değil, sistemik etkileri olan nörolojik bir hastalıktır. Depresyon ve anksiyete daha sık görülür; auralı migrende inme riski artabilir ve kalp hastalıklarıyla ilişki bildirilmiştir. İş gücü kaybı, sosyal izolasyon ve uyku sorunlarına yol açabilen migrenin yönetimi; ilaç tedavisi, yaşam tarzı değişiklikleri ve psikolojik destekten oluşan çok yönlü bir yaklaşım gerektirir.

  • COVID Aşılarının Güvenli Olduğuna Dair Uzun Dönem Sonuçları Açıklandı

    Kapsamlı araştırmalar COVID-19 aşılarının uzun vadede güvenli ve etkili olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Aşılananlarda enfeksiyon sonrası uzun dönem sağlık sorunları riskinin azaldığı, mRNA aşılarında ciddi yan etki riskinin çok düşük olduğu bildirildi. Aşıyla ilişkili pıhtı riski, enfeksiyon geçirenlerle kıyaslandığında çok daha düşüktür; yüz felci ve kalp sorunlarıyla ilgili iddialar bilimsel verilerle desteklenmemektedir.

  • Araçta Seyahat Ederken Rahatsız Oluyorsanız Migren Hastası Olabilirsiniz

    Araç, gemi ya da uçakta yaşanan bulantı ve baş dönmesi çoğunlukla gözle görülen ile iç kulaktaki denge sistemi arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanır. Migrenliler denge sistemiyle ilişkili duyarlılıklara daha açıktır ve bu yakınmalar vestibüler migrenin bir işareti olabilir. Uygun oturma yeri seçmek, pencereden dışarı bakmak, okumaktan kaçınmak ve hafif atıştırmalıklar yardımcı olabilir.

  • Tansiyonumun Çıktığını Başağrısından Anlar mıyım?

    Yüksek tansiyon bazen baş ağrısına yol açabilir, ancak hafif-orta yükselmeler genellikle belirti vermez ve her baş ağrısı tansiyondan kaynaklanmaz. Tansiyona bağlı ağrı çoğunlukla sabahları, ense ya da başın arkasında, sıkıştırıcı biçimde hissedilir. Ani ve çok şiddetli ağrı, görme kaybı, konuşma bozukluğu ya da düşmeyen çok yüksek tansiyon durumunda acilen sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

  • Başdönmesi Önleyici İlaçları Kontrolsüz Yıllarca Kullanmayın

    Baş dönmesi ilaçları ani durumlarda etkilidir, ancak uzun süreli ve kontrolsüz kullanıldığında beyin dengeyi yeniden ayarlama becerisini kaybedebilir. Bu durum kalıcı denge bozukluğu, hafıza ve dikkat sorunları, düşme riski ve ilaç bağımlılığına yol açabilir. Baş dönmesinin nedeni araştırılmalı, nöroloji ve KBB uzmanı birlikte değerlendirmeli; vestibüler rehabilitasyon ilaçtan daha kalıcı sonuç verebilir.

  • Grı̇p Geçtı̇ Ama Kafamda Bı̇r Tuhaflı ve Başağrım Devam Edı̇yor

    Grip gibi enfeksiyonlardan sonra vücut yorgunluğu, sinüslerde kalıntı enfeksiyon veya geçici nörolojik duyarlılık nedeniyle baş ağrısı bir süre devam edebilir ve genellikle birkaç haftada geçer. Nadir ama ciddi bir komplikasyon olan sinüs ven trombozunda ise ağrı ani, şiddetli ve dirençlidir; görme değişiklikleri, nöbet ya da güç kaybı eşlik edebilir. Şiddetli, nörolojik belirtili ya da 2 haftadan uzun süren ağrıda uzmana başvurulmalıdır.

  • Tehlikeli Baş Ağrısını Anlamak İçin 10 Hayati İpucu

    Baş ağrıları çoğunlukla masum nedenlere bağlıdır, ancak bazı özellikler ciddi bir sorunun işareti olabilir. Ani başlayan hayatın en kötü ağrısı, görme kaybı veya konuşma güçlüğü gibi nörolojik belirtiler, ateş ve ense sertliği, 50 yaş sonrası yeni başlayan ağrı, kafa travması sonrası ağrı ve sabah kusmayla gelen ağrı acil değerlendirme gerektirebilir. Bu belirtilerde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

  • Öksürükle Kötüleşen Baş Ağrısı

    Öksürükle kötüleşen baş ağrısı, altta başka bir hastalık olmadan görülen birincil tipte ya da beyin tümörü, beyin omurilik sıvısı basıncı sorunları veya sinüzit gibi bir nedene bağlı ikincil tipte olabilir. Öksürük kafa içi basıncı artırarak ağrıyı tetikleyebilir. Öksürüğün nedenini tedavi etmek önemlidir; ağrı şiddetliyse, uzun sürüyorsa veya görme kaybı, kusma ya da bilinç bulanıklığı eşlik ediyorsa doktora başvurulmalıdır.

  • Soba Yanan Evde Yaşanan Başağrısı

    Soba yanan evlerde görülen baş ağrısı, tam yanma olmadığında oluşan renksiz ve kokusuz karbonmonoksit gazına bağlı zehirlenmenin habercisi olabilir. Havasız ortam, nemli odun gibi uygun olmayan yakıtlar ve tıkalı baca da risk yaratır. Karbonmonoksit dedektörü kullanmak, odayı düzenli havalandırmak ve bacayı temiz tutmak önemlidir; zehirlenme şüphesinde hemen açık havaya çıkılmalı ve 112 aranmalıdır.

  • Giderek Daha Sık Konuşacağız: Nöropalyatif Bakım

    Nöropalyatif bakım, Parkinson, Alzheimer, ALS ve inme gibi ilerleyici nörolojik hastalıklarla yaşayan bireylerin yalnızca belirtilerini değil, fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını da ele alan çok disiplinli bir yaklaşımdır. Ağrı ve belirti kontrolü, psikolojik destek, bakıcı eğitimi ve ileri dönem kararları hakkında bilgilendirme içerir. Yaşam kalitesini artırır ve gereksiz hastane yatışlarını azaltabilir.

  • Enjeksiyon veya Kesi Sonrası Zarar Gören Sinirler İyileşir mi?

    Sinirlerin iyileşme potansiyeli hasarın türüne bağlıdır: hafif hasar (nöropraksi) çoğunlukla haftalar ya da aylar içinde tamamen düzelir, orta dereceli hasarda sinir yavaşça yeniden büyür, ağır hasarda ise cerrahi gerekebilir. Kol ve bacaklardaki periferik sinirler belirli bir yenilenme kapasitesine sahiptir. B vitaminleri, fizik tedavi, gerektiğinde mikrocerrahi ve elektriksel stimülasyon iyileşmeyi destekleyebilir.

  • Trafik Kazası veya Diğer Nedenlerle Hasar Gören Beyin İyileşebilir mi?

    Trafik kazası, inme veya beyin travması sonrası bazı değişimler geri dönebilirken bazıları kalıcı olabilir. İnflamasyon, kan akışının yeniden sağlanması, sinir plastisitesi ve metabolik dengesizlikler zamanında müdahale ve rehabilitasyonla iyileştirilebilir; nöron kaybı, yara dokusu ve kalıcı damar hasarı ise geri dönmeyebilir. Erken tıbbi müdahale, fiziksel rehabilitasyon, beslenme ve psikolojik destek iyileşmeyi destekler.

  • Grip İlaçları Migrenlilerde Felç Gelişimini Hızlandırır

    Soğuk algınlığı ve gripte burun tıkanıklığı için kullanılan dekonjestan ve damar daraltıcı ilaçlar, damarları hassas olan migren hastalarında beyin kan akışını azaltarak inme riskini artırabilir. Auralı migreni olanlar, hipertansiyon hastaları, sigara içenler ve ailesinde inme öyküsü bulunanlar daha fazla risk altındadır. Bol sıvı, tuzlu suyla burun temizliği, buhar soluma ve parasetamol daha güvenli seçenekler olarak öneriliyor.

  • Vestibüler Migren: Başdönmesi ve Başağrısı İlişkisine Yakından Bakış

    Vestibüler migren, migrenle ilişkili bir denge bozukluğudur; baş dönmesi ve dengesizlik atakları 5 dakika ile 72 saat arasında sürebilir ve baş ağrısı, ışık-ses hassasiyeti ya da bulantı eşlik edebilir. Bazı hastalarda baş dönmesi ağrısız da görülebilir. Tanı öykü ve muayeneyle konur; tedavide tetikleyicilerden kaçınma, atak ve koruyucu ilaçlar ile vestibüler rehabilitasyon kullanılır.

  • Başın Hep Aynı Yeri Aynı Şekilde Ağrıyorsa (Kilitlenmiş Başağrısı) Önemli Olabilir

    Kilitlenmiş baş ağrısı, başın hep aynı noktasında, aynı biçimde tekrarlayan ya da süren ağrıdır. Migren, gerilim tipi ve küme baş ağrısı gibi birincil nedenlerle ilişkili olabileceği gibi sinüzit, boyun kaynaklı ağrı, damar sorunları, beyin kitleleri veya göz hastalıklarının belirtisi de olabilir. Bu nedenle muayene, gerektiğinde MR veya BT ile değerlendirilmeli; tedavi altta yatan nedene göre planlanmalıdır.

  • Mide Tüpüyle Beslenme Tehlikeli Midir ve Kimler İçin Gereklidir?

    PEG, mideye yerleştirilen bir tüple besin, sıvı ve ilaç ihtiyacının karşılanmasını sağlayan bir yöntemdir. Alzheimer, Parkinson, ALS veya inme gibi durumlarda yutma güçlüğü nedeniyle gıdaların soluk borusuna kaçma riski olan hastalarda hayat kurtarıcı olabilir. Uygun bakımla güvenlidir; enfeksiyon, tüp tıkanması ve sindirim sorunları gibi risklere karşı tüp temizliği ve beslenme planına uyum önemlidir.

  • Öğrenme Güçlüklerinin Nörolojik Temelleri

    Öğrenme güçlükleri zekâdan bağımsızdır ve dil, matematik ya da motor becerilerle ilgili beyin bölgelerindeki yapısal ve işlevsel farklılıklara dayanır. Disleksi sol yarıküredeki dil merkezleriyle, diskalkuli parietal lobla, dispraksi ise frontal lobla ilişkilidir; dopamin ve glutamat dengesi ile çevresel etkenler de rol oynar. Erken teşhis, nöropsikolojik testler ve özel eğitim programlarıyla bu güçlükler yönetilebilir.

  • Sara Hastalığı ve Migren Sıklıkla Bir Arada Bulunur

    Migren ve epilepsi (sara hastalığı) sıklıkla bir arada görülen iki nörolojik hastalıktır. Her ikisinde de sinir hücrelerinin aşırı uyarılması ve glutamatın aşırı salınımı rol oynar; CACNA1A gibi bazı genler her iki hastalığın riskini artırabilir. Auralı migren belirtileri epileptik nöbetlere benzeyebildiğinden ayrıntılı değerlendirme gerekir. Düzenli doktor kontrolü ve kişiye özel tedavi planıyla her iki hastalık kontrol altına alınabilir.

  • Migrenli Kişiler Kalp ve Beyin Krizi İçin Risk Altındadır

    Araştırmalar migrenli kişilerde, özellikle auralı migreni olanlarda kalp krizi ve inme riskinin daha yüksek olduğunu gösteriyor; auralı migrende inme riskinin yaklaşık iki kat arttığı bildiriliyor. Damar değişiklikleri, inflamasyon ve pıhtılaşma eğilimi bu riske katkıda bulunabilir; genç kadınlarda doğum kontrol hapı riski artırabilir. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, stres yönetimi, sigaradan uzak durmak ve düzenli kontroller önerilir.

  • Cilt Hücresi Beyin Hücresine Dönüştürülebilir mi?

    Cilt hücreleri, indüklenmiş pluripotent kök hücre (iPSC) teknolojisiyle yeniden programlanarak laboratuvar ortamında beyin hücrelerine dönüştürülebiliyor. Bu yöntem Alzheimer, Parkinson ve ALS gibi hastalıklarda hasar gören nöronların yenilenmesi için umut vadediyor. Ancak tedavilerin insanlarda etkinliği ve güvenliği için daha fazla araştırma gerekiyor ve yaygın klinik kullanım henüz yok.

  • Uçuk Virüsü Beynimize İş Açar mı?

    Uçuk virüsü olarak bilinen herpes simpleks virüsü genellikle hafif cilt enfeksiyonlarına yol açar, ancak nadiren beyne ulaşarak herpes ensefaliti denen ciddi bir iltihaba neden olabilir. Ani ateş, şiddetli baş ağrısı, nöbetler ve bilinç değişiklikleri önemli uyarı işaretleridir. Tanıda MR ve beyin omurilik sıvısında PCR testi kullanılır; antiviral tedaviye erken başlanması seyri büyük ölçüde iyileştirebilir.

  • Parkinson Hastalığında Dopamin Tedavisi Unutkanlığı da Önler mi?

    Dopamin tedavisi, Levodopa gibi ilaçlarla Parkinson hastalığının titreme, katılık ve yavaşlık gibi motor belirtilerini hafifletmede etkilidir. Ancak unutkanlık gibi bilişsel sorunlar üzerindeki etkisi sınırlıdır, kişiden kişiye değişir ve bu sorunları tamamen önleyemeyebilir. Bilişsel işlevleri korumak için ek tedavi yöntemleri ve bilişsel rehabilitasyon önemlidir; Parkinson demansı ile Alzheimer’ın doğru ayrılması da gerekir.

  • MS Hastalarında Unutkanlık Alzheimer Hastalığına Götürür mü?

    MS hastalarında hafıza sorunları, dikkat dağınıklığı ve bilgi işleme hızında yavaşlama sık görülür, ancak bu unutkanlık doğrudan Alzheimer hastalığına yol açmaz. MS’te sorun beyaz madde hasarı ve sinir kılıfı kaybından kaynaklanırken Alzheimer’da amiloid plaklar ve yumaklar oluşur. Bilişsel rehabilitasyon, stres yönetimi, depresyon tedavisi ve düzenli bilişsel değerlendirme bu sorunların yönetiminde önemlidir.

  • MS Hastaları Başağrısı Yaşar mı?

    MS hastaları baş ağrısı yaşayabilir ve bu, hastalıkta sık görülen bir belirtidir. Ağrılar çoğunlukla migren tipi, gerilim tipi veya sinir hasarına bağlı nöropatik ağrı şeklinde ortaya çıkar; trigeminal nevralji gibi nevraljiler de MS’te daha sık görülür. Tedavi ağrının türüne ve şiddetine göre değişir ve bir nöroloğun rehberliğinde kişiye özel planlanmalıdır.

  • Zona Sonrası Ağrı Ne Kadar Devam Eder?

    Zona sonrası ağrı, yani postherpetik nevralji, döküntüler iyileştikten sonra da süren yanma, batma veya elektrik çarpması tarzı bir sinir ağrısıdır. Bazı kişilerde birkaç haftada geçerken bazılarında aylar, hatta yıllar sürebilir; süre yaşa, bağışıklık durumuna ve enfeksiyonun ağırlığına bağlıdır. Yaşlılarda daha sık ve uzun sürer; ilaçlar, topikal tedaviler ve 50 yaş üstünde zona aşısı yardımcı olabilir.

  • Beynimizin gizli cevheri olan Orexin bize ne vaat ediyor?

    Orexin, hipotalamusta üretilen ve uyku-uyanıklık döngüsünü, enerji metabolizmasını, stres yanıtını ve öğrenme-hafıza süreçlerini düzenleyen bir nöropeptittir. Eksikliği narkolepsiye yol açabilir. Narkolepsi, obezite, anksiyete-depresyon ve bilişsel gerilemede tedavi hedefi olarak umut vadetse de orexin bazlı tedaviler henüz günlük yaşamda yaygın değildir ve klinik araştırmalar sürmektedir.

  • Beyin Hücrelerini Toparlamak Gerektiğinde

    Sitikolin, vücutta doğal olarak bulunan ve beyin hücrelerinin zarlarını oluşturan fosfolipidlerin öncüsü olan nöroprotektif bir bileşiktir. Hücreleri oksidatif strese karşı korur, zarları yeniler, asetilkolin ve dopamin gibi nörotransmitterleri artırır ve enerji üretimini destekler. Klinik çalışmalar, demans, inme, travmatik beyin hasarı ve Parkinson hastalığında bilişsel ve nörolojik işlevlerin korunmasına yardımcı olabileceğini gösteriyor.

  • Beyin Hücreleri Kurtarılabilir mi?

    Beyin hücrelerinin tamamen kurtarılması mümkün olmasa da nöroprotektif tedaviler ve büyüme faktörleri hasarın ve nörodejeneratif hastalıkların ilerleyişini yavaşlatmada önemli rol oynar. BDNF nöronların hayatta kalmasını ve sinaptik bağlantıları destekleyen bir proteindir. Nörotrofik faktörler ve nöropeptitler içeren Cerebrolysin; inme, travmatik beyin hasarı, Alzheimer ve Parkinson’da nöronal iyileşmeyi ve bilişsel işlevleri destekleyebilir.

  • Yüzümde Şimşekler Çakıyor: İmdat!

    Trigeminal nevralji, yüzün duyu siniri olan trigeminal sinirin bası veya hasarı sonucu ortaya çıkan, yüzün bir tarafında çene, yanak ve göz çevresinde saniyeler ile dakikalar süren ani ve şiddetli ağrılardır. Dokunma, çiğneme, konuşma veya yüz yıkama atağı tetikleyebilir. Damar basısı, MS, tümör ve travma olası nedenlerdir. Tedavide antikonvülzan ilaçlar, cerrahi ve girişimsel yöntemler ile stres yönetimi kullanılır.

  • Dünya Beyin Sağlığı için Seferber Oldu!

    22 Temmuz Dünya Beyin Günü, beyin sağlığının ve önleyici tedbirlerin önemini hatırlatıyor. İnme vakalarının %90’ı, demans vakalarının %40’ı ve epilepsi vakalarının %25’i alınacak önlemlerle önlenebilir. Haftada en az 150 dakika egzersiz, gecede 7-9 saat uyku, dengeli beslenme, zihinsel ve sosyal aktivite, stres yönetimi, başı yaralanmalardan korumak ve sigara-alkolden uzak durmak beyin sağlığını korumaya yardımcı olur.

  • Hatice Teyze Alzheimer Hastası Oldu Sanmışlar, Meğerse Beyin Zarları İltihaplanmış!

    Ani başlayan ve hızla ilerleyen unutkanlık, davranış değişikliği ve kafa karışıklığı her zaman Alzheimer anlamına gelmez; limbik ensefalit de benzer tablo yapabilir. Limbik sistemin iltihaplanmasıyla seyreden bu hastalıkta nöbetler ve otonomik bozukluklar da görülebilir. Otoimmün hastalığı ve kanseri olanlar risk altındadır. Tanıda ilaçlı MR, EEG ve beyin omurilik sıvısı incelemesi kullanılır; erken tedaviyle yaşam kalitesi önemli ölçüde artırılabilir.

  • Beynimde Su Varmış, Korkmalı mıyım?

    Normal basınçlı hidrosefali, beyin omurilik sıvısının dolaşımının bozulmasıyla beyin boşluklarının genişlediği, genellikle yaşlılarda görülen bir hastalıktır. Belirtileri küçük adımlarla ve mıknatıslanmış gibi yürüme, idrar kaçırma ve hafıza-dikkat sorunlarıdır; demansla karışabilir. Tanıda MR ve beyin omurilik sıvısı testleri kullanılır. En yaygın tedavi şant ameliyatıdır; erken tanı ve tedaviyle belirtiler yönetilebilir.

  • Kalp Sağlığı Beyin Sağlığının Aynası mı Yoksa Tersi mi?

    Kalp ve beyin sağlığı karşılıklı olarak birbirine bağlıdır. Kalp beyne oksijen ve besin taşıyan kanı pompalar; yüksek tansiyon ve damar sertliği beyin damarlarına zarar vererek inme ve bilişsel bozulma riskini artırabilir. Beyin de kalbin düzenli çalışmasını sağlar; stres ve depresyon kalp hastalığı riskini artırabilir. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, stres yönetimi ve düzenli kontroller her ikisini birlikte korur.

  • Başına Darbe Yiyenler Alzheimer mi olur?

    Kafa travmaları beyin hücrelerine zarar vererek hafıza, dikkat, hareket ve duygu durumunu etkileyebilir. Özellikle tekrarlayan travmalar sinapsları zayıflatabilir ve temas sporu yapanlarda kronik travmatik ensefalopatiye yol açabilir. Tekrarlayan veya şiddetli travma geçirenler ve ailesinde Alzheimer öyküsü olanlar demans açısından daha fazla risk altındadır. Sporda ve ileri yaşta düşmelere karşı önlem almak ve gerekirse nörolog desteği önemlidir.

  • Beynim Küçülmüş Alzheimer mi Oldum?

    Beyin küçülmesi (serebral atrofi), belirli düzeyde yaşlanmanın doğal bir parçasıdır ve tek başına Alzheimer anlamına gelmez. Genel küçülmeden çok belirli bölgelerdeki atrofi anlamlıdır: hipokampus küçülmesi Alzheimer’ın erken evrelerinde, frontotemporal atrofi frontotemporal demansta, bazal ganglion atrofisi Parkinson ve Huntington gibi hastalıklarda görülebilir. Düzenli nörolojik kontrol, sağlıklı yaşam ve zihinsel aktivite önerilir.

  • Beynimde Kılcal Damar Tıkanıklığı Varmış, Sorun Olur mu?

    Beyin MR raporlarında sık görülen “nonspesifik iskemik gliotik odaklar”, beyindeki küçük damarların tıkanmasıyla oluşan ve yaşlanmayla da ortaya çıkabilen lezyonlardır. Yüksek tansiyon, damar sertliği, diyabet ve sigara başlıca nedenlerdir; ilerlediğinde bilişsel bozukluk, vasküler demans ve küçük inmelere yol açabilir. Genç yaşta, örneğin migren nedeniyle çekilen filmde görüldüklerinde genellikle telaş gerekmez; risk faktörleri varsa kontrol altına alınmalıdır.

  • Bana Şah Damarlarını Göster, Sana Beyin Sağlığını Söyleyeyim!

    Beyin, vücut ağırlığının yalnızca %2’si olmasına karşın oksijen ve besin ihtiyacının %20’sini kullanır; bu kanı başta karotis (şah) ve vertebrobaziler damarlar taşır. Yüksek LDL kolesterol, tansiyon, sigara, diyabet ve genetik yatkınlık bu damarlarda plak birikimine yol açabilir. Darlık doppler ultrason, BT veya MR anjiyografiyle saptanır; tedavide yaşam tarzı değişikliği, ilaç, stent veya cerrahi kullanılır. Sağlıklı damarlar demans riskini azaltmaya yardımcı olur.

  • Beyin Elektrosu (EEG) Demans Teşhisinde İşe Yarar mı?

    EEG, kafa derisine yerleştirilen elektrotlarla beynin elektriksel aktivitesini kaydeden, vücuda müdahale gerektirmeyen ve tekrarlanabilen güvenli bir yöntemdir. Epilepsi ve uyku bozukluklarının yanı sıra demans ve Alzheimer’ın erken tanısına da yardımcı olabilir. Kantitatif EEG, spektral analiz ve olaya ilişkin potansiyeller (ERP) gibi teknikler beyin dalgalarındaki yavaşlamayı ve bilişsel bozuklukları gösterebilir; tekrar aralığını hekim belirler.

  • Beyin PET Taraması Ne Zaman ve Kimlere Yapılır?

    Beyin PET taraması, radyoaktif işaretli maddelerle beyindeki glukoz metabolizmasını ve amiloid ile tau gibi anormal protein birikimlerini gösteren bir nükleer tıp yöntemidir. Erken bilişsel belirtileri olan, ailesinde demans öyküsü bulunan veya klinik tablosu net olmayan hastalarda ve tedavi takibinde kullanılabilir. Radyasyon ve yüksek maliyet nedeniyle kararın deneyimli bir hekim tarafından kar-zarar hesabı gözetilerek verilmesi gerekir.

  • Beyin Filmi Alzheimer Hastalığını Gösterir mi?

    Beyin görüntüleme Alzheimer tanısında önemli ipuçları verir, ancak raporlarda geçen “kortikal atrofi” yani genel beyin küçülmesi birçok hastalıkta görülebildiğinden tek başına Alzheimer anlamına gelmez. BT genel küçülmeyi ve genişlemiş ventrikülleri gösterir, kanama ve tümörü dışlamada hızlıdır ama radyasyon içerir. MR radyasyonsuzdur ve hafıza merkezi hipokampustaki küçülmeyi daha ayrıntılı gösterir.

  • Annem Sık Sık Kendi Alemine Dalıp Gidiyor, Yoksa?

    Yaşlı bir aile üyesinin sık sık dalıp gitmesi, beynin dikkati sürdürme mekanizmasının bozulduğunu gösterebilir. Bu mekanizma başta prefrontal korteks ve beyin sapındaki uyanıklık sistemiyle çalışır. Yaşlanma, Alzheimer hastalığı, depresyon, uyku bozuklukları, ilaç yan etkileri, yaşlılarda da görülebilen epilepsi nöbetleri ve düşük kan şekeri neden olabilir. Düzenli rutin, sakin bir ortam ve hekim değerlendirmesi önerilir.

  • Gençken Tansiyonunuz Kaderinizi Belirler

    Yüksek tansiyon beyne giden kan akışını azaltıp küçük damarlara zarar vererek bilişsel gerilemeyi hızlandırabilir; özellikle orta yaşta yüksek tansiyon ileri yaşta Alzheimer riskini artırabilir. Orta yaşta 120-129/80-84 mmHg, 60 yaş üstünde 130-139/80-89 mmHg civarı önerilir. Düşük tansiyon da baş dönmesi, bayılma ve düşmelere yol açabilir. Düzenli ölçüm, az tuz, egzersiz, kilo kontrolü ve ilaçların düzenli kullanımı önemlidir.

  • Çay-kahve içmek sizi Parkinson’dan koruyabilir ama dozunda

    4.488 kişinin katıldığı bir araştırmada, Asya’ya özgü Parkinson gen varyantlarını taşıyan ve düzenli çay veya kahve içen kişilerde Parkinson riski, kafein tüketmeyen taşıyıcılara göre dört ila sekiz kat daha düşük bulunmuştur. Günde 200 mg’ın altındaki ılımlı tüketimde bile risk azalması görülmüştür. Kafeinin beyindeki inflamasyonu azalttığı düşünülse de mekanizma tam bilinmemektedir; Türkiye’de benzer bir çalışma henüz yoktur.

  • Klinik Nörofizyolojinin İki Ana Kolu EEG ve EMG

    EEG (elektroensefalografi), beynin elektriksel etkinliğini saçlı deriye yerleştirilen elektrodlarla kaydeden ve başta epilepsi olmak üzere pek çok hastalıkta kullanılan bir testtir. EMG (elektronöromiyografi) ise sinir iletimini ve kas etkinliğini inceler; bel-boyun fıtıkları, sinir sıkışmaları, nöropatiler, kas ve motor nöron hastalıklarının tanı ve takibinde yararlanılır.

  • Böbrek Yetmezliğinin Sinir Sistemi Etkileri

    Böbrek yetmezliğinde kanda biriken üre ve kreatinin gibi zararlı maddeler başta sinir sistemi olmak üzere pek çok organı etkiler. Şuur bulanıklığı tabloları (üremik ve diyaliz ensefalopatisi), sinir uçlarında hasar (üremik nöropati), diyaliz baş ağrısı ve unutkanlık görülebilir. Bu sorunlar erken fark edilip nöroloji uzmanınca değerlendirildiğinde birçoğunda etkili müdahale mümkündür.

  • İç Organ Hastalıklarının Sinir Sistemi Etkileri

    Şeker hastalığı (diyabet), sinir sistemini sıklıkla etkileyen bir metabolizma hastalığıdır. İyi kontrol edilmeyen kan şekeri yıllar içinde sinir uçlarında hasara (diyabetik nöropati) ve beyin krizi riskinde artışa yol açabilir. Her şeker hastasının, hekimi aksini belirtmedikçe yılda bir kez sinir uçları açısından muayene edilmesi ve gerektiğinde EMG ile değerlendirilmesi önerilir.

  • Multipl Skleroz (MS)

    Multipl skleroz (MS), bağışıklık sistemindeki bir aksaklıkla ilişkili, beyin ve omuriliği etkileyen bir hastalıktır. Ataklar sırasında görme, konuşma ve yürüme gibi işlevlerde aksaklıklar görülebilir. MS bulaşıcı değildir ve herkesi sakat bırakan bir hastalık değildir; mevcut tedaviler yeni atak riskini önemli ölçüde azaltır ve nöroloji takibiyle yaşam kalitesi korunabilir.

  • Parkinson Hastalığı

    Parkinson hastalığı, beyinde hareketi koordine eden sistemde dopamin depolayan hücrelerin zamanla hasar görmesiyle ortaya çıkan ve 60 yaş üzerinde sık görülen bir hastalıktır. Tanı, birden fazla belirtinin varlığında nöroloji uzmanının klinik gözlemine dayanır; tek başına tanı koyduran bir tahlil ya da film yoktur. Tedavinin esası, azalan dopamini vücudun ihtiyacına göre doğru doz ve şekilde yerine koymaktır.

  • Myastenia Gravis

    Myastenia gravis, sinir uçları ile kas arasındaki iletişimin bağışıklık sistemindeki bir yanlış tanıma nedeniyle bozulduğu bir hastalıktır. En temel bulgusu, göz, çiğneme ve yutma kasları başta olmak üzere yorulmakla artan, dinlenmekle azalan kas güçsüzlüğüdür. Zamanında teşhis edildiğinde tedavi edilebilir; yakın takip ve doğru tedaviyle hastalar günlük yaşamlarını sürdürebilir.

  • Motor Nöron Hastalığı (ALS)

    Motor nöron hastalığı, kas hareketinden sorumlu sinir hücrelerinin henüz bilinmeyen bir nedenle zamanla hasar görmesiyle ortaya çıkan hastalıkların ortak adıdır; en bilinen türü amiyotrofik lateral sklerozdur (ALS). Konuşma, yutma, solunum ve kol-bacak hareketleri etkilenebilir. Tanı uzmanlık ve EMG gerektirir; seyri yavaşlatan ve yaşam kalitesini artıran ilaçlara vakit kaybetmeden başlanması önerilir.

  • Kas Hastalıkları

    Kas hastalıkları, kas dokusunun kendisinden kaynaklanan, kalıtsal ya da sonradan kazanılmış olabilen bozuklukların ortak adıdır. Duchenne ve Becker kas distrofileri, miyotonik distrofiler, metabolik miyopatiler ve polimiyozit gibi edinsel türler bunlar arasındadır. Tanı özel eğitim ve donanım gerektirir; kalıtsal formlarda tam tedavi henüz mümkün olmasa da doğru bilgi ve yakın takip önemlidir.

  • Yüz Felci (Bell Paralizisi)

    Bell paralizisi, yüzün mimik hareketlerini sağlayan fasiyal sinirin hasar görmesiyle ortaya çıkan, sıklıkla ani gelişen ve tek taraflı bir yüz felcidir. Sinir çoğunlukla kafatasından çıktığı dar kanalda ödem nedeniyle sıkışarak etkilenir. Tedavi ilaçladır; göz kuruluğuna karşı suni gözyaşıyla gözün korunması hayati önemdedir ve EMG gibi testler tanı ve takipte yararlıdır.

  • Sinir Sıkışması (Tuzak Nöropatisi)

    Tuzak nöropatisi, kol ve bacaklardaki kuvvet ya da his sinirlerinin belirli bölgelerde baskı altında kalması veya mekanik olarak sıkışmasıyla oluşan sinir hasarıdır. En sık türü, el bileğinde görülen karpal tünel sendromudur. Tanı muayene ve sinir iletim incelemesi (EMG) ile konur; tedavi önleyici davranışlar, atel, ilaç veya enjeksiyon ve gerektiğinde cerrahiden oluşur.

  • Enjeksiyon Sonrası Sinir Hasarı

    Enjeksiyon sonrası sinir hasarı, kalçadan yapılan iğne sırasında ilacın yanlışlıkla siyatik sinire zarar vermesiyle oluşur; özellikle uygun olmayan bölgeye ya da miktarda yapılan enjeksiyonlardan sonra görülür. Bacakta yayılan şiddetli ağrı, uyuşukluk ve hareket güçlüğüyle kendini gösterir. Tanıda muayene ve EMG temel araçlardır; erken başlanan ilaç ve fizik tedaviyle hastaların çoğunda olumlu sonuç alınabilir.

  • Fibromyalji

    Fibromiyalji; yorgunluk, uyku bozukluğu, açıklanamayan bellek ve bedensel yakınmalarla birlikte görülen, uzun süreli ve yaygın kas-iskelet ağrılarıyla seyreden yaygın bir sağlık sorunudur. Tıpta “fonksiyonel sendromlar” arasında sayılır. Tanı, yakınmalar ve muayenede belirli hassas noktaların değerlendirilmesiyle konur; stres yönetimi, orta düzey aktivite, germe-gevşeme egzersizleri, sıcak uygulama ve masaj yakınmaları azaltmaya yardımcı olur.

  • Bel Ağrısı

    Bel ağrısı; bel bölgesindeki kemik, omurga yastıkçıkları (disk) ve destek yapılarının doğrudan ya da dolaylı hasarına bağlı olarak gelişir ve sıklıkla bacağa yayılan ağrı, uyuşma ve güçsüzlükle birlikte seyreder. İyi bir muayenenin ardından gerektiğinde görüntüleme veya EMG yapılır. Tedavi nedene göre ilaç, fizik tedavi ve rehabilitasyon, girişimsel (algolojik) uygulamalar ya da özel durumlarda cerrahiyle planlanır.

  • Boyun – Sırt Ağrısı

    Boyun ağrısı; boyun fıtığı, boyun kireçlenmesi (servikal spondiloz), dar kanal, kazaya bağlı kamçılanma, romatizmal hastalıklar ve miyofasiyal ağrı sendromu gibi pek çok nedene bağlı olabilir. Ağrının karakteri ve yayıldığı bölgeler değerlendirilir, gerekirse görüntüleme veya EMG yapılır. Tedavi nedene göre ilaç, fizik tedavi ve rehabilitasyon, girişimsel (algolojik) uygulamalar ya da özel durumlarda cerrahidir.

  • Sinir Ucu İltihaplanması (Nöropatiler)

    Halk arasında “sinir ucu iltihaplanması” olarak bilinen nöropati, beyin sapı ve omurilikten çıkarak vücuda yayılan kuvvet, his ve otonom sinirlerin yapı ya da işlevlerindeki bozukluktur. En sık nedeni şeker hastalığıdır (diyabetik nöropati). B12 vitamini eksikliği, alkol, böbrek ve karaciğer yetmezliği, bazı enfeksiyonlar, toksik maddeler ve bazı ilaçlar da nöropatiye yol açabilir; bu nedenle altta yatan nedenin araştırılması önemlidir.

  • Baş Dönmesi (Vertigo)

    Vertigo, boşluktaki yönelim hissinin değişmesi, yani etrafın dönüyor ya da yerin kayıyor gibi hissedilmesidir; sıklıkla bulantı ve kusma eşlik eder. En sık nedenler arasında iç kulaktaki kristallere bağlı BPPV, vestibüler nörit ve vertiginöz (vestibüler) migren bulunur. Beyincikteki damar tıkanıklığı ya da kanamaya bağlı vertigo ise hayati tehlike taşıyan ve acil müdahale gerektiren bir durumdur.

  • Epilepsi (Sara Hastalığı)

    Epilepsi (sara hastalığı), beyin kabuğunda zaman zaman ortaya çıkan sıra dışı elektriksel etkinliğin kasılma, bilinç kaybı ya da konuşmanın durması gibi nöbetlere yol açtığı bir hastalıktır. Bulaşıcı değildir ve doğrudan anne-babadan çocuğa geçmez. Tanıda nöbete tanık olanların anlattıkları, muayene, tahliller, beyin MR'ı ve EEG kullanılır; tedavi çoğunlukla uzun sürelidir ve düzenli hekim takibi gerektirir.

  • Beyin Damar Hastalıkları (Beyin Krizi, Felç)

    Beyin damar hastalıkları; beyin kanaması, beyin damar tıkanıklığı, beyin damar iltihabı (vaskülit) ve doğuştan damar yumağı (arteriyovenöz malformasyon) gibi beyni besleyen damarları ilgilendiren hastalıklardır. Ani güçsüzlük, konuşma bozukluğu ya da yüzde kayma gibi belirtilerde zaman çok değerlidir; uygun hastalarda pıhtı eritici tedavi hayat kurtarıcıdır. Tansiyon, şeker ve kolesterol kontrolü ve sigarayı bırakmakla beyin krizinden büyük ölçüde korunmak mümkündür.

  • Sinir Ağrısı (Nöropatik Ağrı)

    Nöropatik ağrı, beyin ya da vücuda yayılan sinir hücrelerinin kendi hasarından kaynaklanan ağrıdır ve sıklıkla elektrik çarpması benzeri, şiddetli ataklar şeklinde hissedilir. En sık nedenleri şeker hastalığına bağlı sinir hasarı ve bel ağrılarıdır. Standart ağrı kesicilere yanıt vermez; doğru tanı için kapsamlı nörolojik muayene ve gerekirse EMG gibi sinir ölçümleri yapılır, tedavi özel ilaçlar ve destekleyici yaklaşımlarla planlanır.

  • Trigeminal Nevralji. Bilinenler ve Bilinmesi Gerekenler

    Bu video, yüzün bir tarafında ani ve şiddetli ağrılarla seyreden trigeminal nevralji hakkında bilinenleri ve bilinmesi gerekenleri konu alıyor. Hastalığın yönetiminde nörolojik, algolojik, cerrahi ve dental yaklaşımlara dair bilgiler paylaşılıyor. Farklı uzmanlık alanlarının birlikte değerlendirilmesi, bu ağrılı durumun doğru tanınması ve uygun tedavinin planlanması açısından önem taşıyor.

  • “Corona Pandemisi ve Nörolojik Hastalıklar” Paneli

    Bu sayfa, “Corona Pandemisi ve Nörolojik Hastalıklar” başlıklı panelin video kaydını içeriyor. Panel, koronavirüs pandemisi döneminde nörolojik hastalıklar konusunu gündeme getiren bir yayındır. Sayfada video dışında ayrıntılı bir metin bulunmuyor; konuya ilişkin daha fazla bilgi için sitedeki COVID-19 ve nörolojik etkiler hakkındaki yazılara da başvurulabilir.

  • COVID-19 Enfeksiyonunun Nörolojik Etkileri

    COVID-19 bazı hastalarda ateş ve öksürük olmadan baş ağrısı, bulantı ve kusmayla başlayabilir; bu durum tanıyı geciktirebilir. Hayvan deneyleri virüsün solunum yollarındaki sinir uçlarından beyin sapına tırmanabildiğini gösteriyor ve Japonya’da virüse bağlı beyin iltihabı vakası bildirilmiştir. Sıra dışı baş ağrısı, görme bozukluğu, yutma güçlüğü veya nefes darlığında hastaneye başvurulması, diğer şikâyetlerde hekime telefonla ulaşılması önerilir.

  • Prof. Dr. Aynur Özge Kanal D Doktorum Programında! 2. Bölüm

    Bu video, Prof. Dr. Aynur Özge’nin Kanal D ekranlarında yayınlanan Doktorum programına konuk olduğu yayının ikinci bölümüdür. Program Kanal D’de yayınlanan bir sağlık programıdır. Sayfada video dışında ayrıntılı bir metin bulunmuyor; programda konuşulan konular video kaydında yer alıyor ve ilk bölüm de sitede izlenebiliyor.

  • Prof. Dr. Aynur Özge Kanal D Doktorum Programında! 1. Bölüm

    Bu video, Prof. Dr. Aynur Özge’nin Kanal D ekranlarında yayınlanan Doktorum programına konuk olduğu yayının ilk bölümüdür. Program Kanal D’de yayınlanan bir sağlık programıdır. Sayfada video dışında ayrıntılı bir metin bulunmuyor; programda konuşulan konular video kaydında yer alıyor ve ikinci bölüm de sitede izlenebiliyor.

Tüm konular: konu merkezleri