Prof. Dr. Aynur Özge

Sayfa 36 / 52

Kanıta dayalı, anlaşılır yazılar

2013’ten bu yana 617 yazı: migren ve baş ağrısı, demans, beyin sağlığı, ağrı ve tedaviler. Her yazının başında kısa bir yanıt ve öne çıkanlar yer alır.

Yazı · · 2 dk

Migrende Erken Dönemde Uygulanan Atak Tedavisi Gününüz Kadar Beyninizi de Kurtarır

Migren atağı sırasında beyinde CGRP düzeyi artar, sinir yolları aşırı aktifleşir ve geçici inflamasyon gelişir. Atağı erken dönemde tedavi etmek ağrının şiddetini azaltır, sinir yollarındaki hassasiyeti sınırlar ve migrenin kronikleşmesini önlemeye yardımcı olabilir. İlk belirtileri önemsemek ve migrene özel ilaçları belirtiler başladıktan sonraki ilk saat içinde almak en etkili sonucu sağlar.

Yazı · · 2 dk

Ailenin Konforunu Paylaşmak Ama Sorumluluktan Kaçınmak: Beyniniz İçin Saatli Bomba Etkisi

Aile içinde konforu paylaşıp sorumluluktan kaçınmak, yükü taşıyan bireylerde stres hormonu kortizolün yükselmesine ve tükenmişliğe yol açabilir. Uzun süreli stres hafıza ile ilgili beyin bölgelerine zarar verebilir; sorumluluktan kaçınanlarda ise empati zayıflayabilir ve bağımlılık riski artabilir. Açık iletişim, adil görev paylaşımı, takdir ve düzenli aile toplantıları dengeyi kurmaya yardımcı olur.

Yazı · · 2 dk

Süper Yaşlıların İzinde: Bugün Yüz Yüze Kaç Kişi ile İletişim Kurdun?

Süper yaşlılar, 80 yaş ve üzerinde olmalarına rağmen genç yetişkinlere benzer zihinsel ve fiziksel yeteneklere sahip bireylerdir ve güçlü sosyal bağlar ortak özellikleridir. Yüz yüze iletişim beynin birçok bölgesini aynı anda çalıştırır ve bilişsel rezervi artırır; sosyal izolasyon ise bilişsel gerileme ve Alzheimer riskini artırabilir. Her gün en az 2 kişiyle yüz yüze konuşmayı hedeflemek iyi bir başlangıçtır.

Yazı · · 2 dk

Enjeksiyon veya Kesi Sonrası Zarar Gören Sinirler İyileşir mi?

Sinirlerin iyileşme potansiyeli hasarın türüne bağlıdır: hafif hasar (nöropraksi) çoğunlukla haftalar ya da aylar içinde tamamen düzelir, orta dereceli hasarda sinir yavaşça yeniden büyür, ağır hasarda ise cerrahi gerekebilir. Kol ve bacaklardaki periferik sinirler belirli bir yenilenme kapasitesine sahiptir. B vitaminleri, fizik tedavi, gerektiğinde mikrocerrahi ve elektriksel stimülasyon iyileşmeyi destekleyebilir.

Yazı · · 2 dk

Trafik Kazası veya Diğer Nedenlerle Hasar Gören Beyin İyileşebilir mi?

Trafik kazası, inme veya beyin travması sonrası bazı değişimler geri dönebilirken bazıları kalıcı olabilir. İnflamasyon, kan akışının yeniden sağlanması, sinir plastisitesi ve metabolik dengesizlikler zamanında müdahale ve rehabilitasyonla iyileştirilebilir; nöron kaybı, yara dokusu ve kalıcı damar hasarı ise geri dönmeyebilir. Erken tıbbi müdahale, fiziksel rehabilitasyon, beslenme ve psikolojik destek iyileşmeyi destekler.

Yazı · · 2 dk

Alzheimer Potasına Girmeden İşaretleri Okuma Sanatı

Lancet Komisyonu, Alzheimer ve demans riskini artıran etkenleri yaşam dönemlerine göre sıralar: çocuklukta düşük eğitim, orta yaşta işitme kaybı, hipertansiyon ve obezite, ileri yaşta hareketsizlik, depresyon, sosyal izolasyon ve diyabet. Bu etkenlerin kontrolüyle riskin %45 oranında azaltılabileceği öne sürülüyor. APOE4 taşıyıcılığı riski artırsa da hastalığın gelişeceği anlamına gelmez; yüksek homosistein de demansla ilişkilendirilmiştir.

Yazı · · 2 dk

Fruktoz İçeren Tatlandırıcılar Beyin Sağlığını Nasıl Etkiler?

Düzenli ve yüksek miktarda fruktoz tüketimi beyinde inflamasyon ve oksidatif stresi artırabilir ve hafıza merkezi hipokampusta hacim kaybıyla ilişkilendirilmiştir. Fruktoz ağrı yollarını hassaslaştırarak baş ağrılarını artırabilir, beyinde insülin direncine yol açarak Alzheimer riskini yükseltebilir. Diyabet ve hipertansiyonu olanlarda etkiler daha belirgin olabilir; gazlı içecekler ve paketli gıdalardan kaçınmak önerilir.

Yazı · · 2 dk

Gönül Yarası Beynimizi de Yaralar

Duygusal acı beyinde fiziksel ağrıya benzer mekanizmaları harekete geçirir; uzun süre yüksek kalan kortizol hafıza merkezi hipokampusta küçülmeye yol açabilir. Kısa süreli üzüntüler genellikle kalıcı iz bırakmaz, ancak uzayan süreç depresyon riskini artırır ve beynin kendini yenileme kapasitesini düşürebilir. Duyguları kabul etmek, sosyal destek, rutinleri sürdürmek ve gerektiğinde profesyonel yardım almak iyileşmeye yardımcı olur.

Yazı · · 2 dk

Migren Ağrısı Beynime Zarar Verir mi?

Her migren atağı beyin hasarına yol açmaz, ancak sık ve tedavi edilmeyen ataklar beyindeki yükü artırabilir; özellikle auralı migrende beyaz cevherde bazı yapısal değişiklikler görülebilir. Atağın erken dönemde doğru ilaçla tedavisi şiddeti ve süreyi kısaltır ve kronikleşmeyi önlemeye yardımcı olabilir. Ağrı kesiciler migren mekanizmasını durdurmaz ve sık kullanımı ilaç aşırı kullanım baş ağrısına yol açabilir.

Yazı · · 2 dk

Grip İlaçları Migrenlilerde Felç Gelişimini Hızlandırır

Soğuk algınlığı ve gripte burun tıkanıklığı için kullanılan dekonjestan ve damar daraltıcı ilaçlar, damarları hassas olan migren hastalarında beyin kan akışını azaltarak inme riskini artırabilir. Auralı migreni olanlar, hipertansiyon hastaları, sigara içenler ve ailesinde inme öyküsü bulunanlar daha fazla risk altındadır. Bol sıvı, tuzlu suyla burun temizliği, buhar soluma ve parasetamol daha güvenli seçenekler olarak öneriliyor.

Yazı · · 2 dk

Vestibüler Migren: Başdönmesi ve Başağrısı İlişkisine Yakından Bakış

Vestibüler migren, migrenle ilişkili bir denge bozukluğudur; baş dönmesi ve dengesizlik atakları 5 dakika ile 72 saat arasında sürebilir ve baş ağrısı, ışık-ses hassasiyeti ya da bulantı eşlik edebilir. Bazı hastalarda baş dönmesi ağrısız da görülebilir. Tanı öykü ve muayeneyle konur; tedavide tetikleyicilerden kaçınma, atak ve koruyucu ilaçlar ile vestibüler rehabilitasyon kullanılır.

Yazı · · 2 dk

Başın Hep Aynı Yeri Aynı Şekilde Ağrıyorsa (Kilitlenmiş Başağrısı) Önemli Olabilir

Kilitlenmiş baş ağrısı, başın hep aynı noktasında, aynı biçimde tekrarlayan ya da süren ağrıdır. Migren, gerilim tipi ve küme baş ağrısı gibi birincil nedenlerle ilişkili olabileceği gibi sinüzit, boyun kaynaklı ağrı, damar sorunları, beyin kitleleri veya göz hastalıklarının belirtisi de olabilir. Bu nedenle muayene, gerektiğinde MR veya BT ile değerlendirilmeli; tedavi altta yatan nedene göre planlanmalıdır.