Prof. Dr. Aynur Özge

Sayfa 31 / 52

Kanıta dayalı, anlaşılır yazılar

2013’ten bu yana 617 yazı: migren ve baş ağrısı, demans, beyin sağlığı, ağrı ve tedaviler. Her yazının başında kısa bir yanıt ve öne çıkanlar yer alır.

Yazı · · 2 dk

Vücudunuzdaki İltihabı Kurutun, Beyninizdeki de Kurumuş Olur

Yanlış beslenme, kronik stres, uyku düzensizliği, sigara ve D vitamini eksikliği gibi etkenler vücutta düşük düzeyli ama sürekli bir iltihaba yol açabilir. Bu kronik iltihap Alzheimer, depresyon, migren, MS ve Parkinson gibi durumlarla ilişkilidir ve beyin bağlantılarını zayıflatabilir. Antiinflamatuar beslenme, kaliteli uyku, stres yönetimi, bağırsak sağlığı ve düzenli hareket iltihabı azaltmaya yardımcı olabilir.

Yazı · · 1 dk

Ağrı Kesici İçmek Migreni Kör Düğüm Yapar!

Ağrı kesiciler migrenin erken aşamasında ve gerektiği kadar kullanıldığında etkilidir; ancak sık ve kontrolsüz kullanımda geri tepen ağrılar başlar, ataklar sıklaşır ve migren kronikleşebilir. Atak sayısı ayda 4’ü geçen ya da haftada 2’den fazla ağrı kesici kullananların nöroloji uzmanına başvurması önerilir. Migrene özel ilaçlar, koruyucu tedaviler ve migren günlüğü daha bilinçli bir yönetim sağlar.

Yazı · · 2 dk

Migrenim Var Diyorlar Ama Bu Kadar Şiddetli Ağrı Olur mu?

Migren, beyindeki ağrı düzenleyici sistemlerin geçici ama güçlü biçimde bozulduğu nörolojik bir ataktır ve gerçekten çok şiddetli olabilir. Zonklayıcı ağrıya bulantı, kusma, ışık ve ses hassasiyeti eşlik edebilir; bazı ataklar kişiyi günlerce yatağa bağlayabilir. Doğru tanı için nöroloji uzmanı değerlendirmesi, baş ağrısı günlüğü, migrene özel ilaçların erken alınması ve gerekirse koruyucu tedaviler önemlidir.

Yazı · · 2 dk

Sürekli Ağrım Var ve Mutsuzum Diyorsanız Çözüm Var!

Beyindeki ağrı algı merkezleri duygu merkezleriyle iç içe çalıştığı için ağrı arttıkça moral bozulur, moral bozuldukça ağrı daha çok hissedilir. Merkezi duyarlılık, beyin kimyasallarındaki azalma, uyku bozuklukları ve kronik stres bu döngüye katkıda bulunabilir. Çözüm, ağrıyla birlikte ruh halini, uykuyu, hareketi ve sosyal desteği aynı anda ele almaktan geçer.

Yazı · · 2 dk

Duygularımız Beynimizi mi Yönetir Yoksa Beynimiz mi Duygularımızı Yönetir?

Duygular beynin ürünüdür ama beyni de etkiler; yani beyin hem yöneten hem etkilenen konumdadır. Amigdala korku ve tehdit algısını, prefrontal korteks ise dürtü kontrolünü ve karar vermeyi yönetir. Duygular ilk anda otomatik başlar, sonrasında yönetilebilir; nefes egzersizleri, duygu günlüğü, doğayla temas ve mindfulness gibi yöntemler beynin yönetici bölgelerini güçlendirebilir.

Yazı · · 2 dk

Beyin Kimyasalları İçin Jeneratörlerimiz Bozulduğunda…

Dopamin, serotonin, asetilkolin ve GABA gibi nörotransmitterler beyin hücreleri arasındaki iletişimi sağlar. Bu kimyasalların üretimi bozulduğunda depresyon, kaygı, hafıza sorunları ve motivasyon eksikliği ortaya çıkabilir. Egzersiz, gün ışığı, kaliteli uyku, dengeli beslenme, zihinsel aktiviteler ve psikososyal destek kimyasal dengeyi desteklemeye yardımcı olur; gerektiğinde ilaç tedavileri de devreye girebilir.

Yazı · · 2 dk

Beyı̇n Hücrelerı̇mı̇z Boynunu Büktüğünde…

Nöronlar oksijen ve besinleri ince damarlar aracılığıyla alır; damar daralması, kafa travması ya da Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklarda bu beslenme aksar ve hücreler işlevini yitirebilir. Tansiyon, kolesterol ve şeker kontrolüyle damar sağlığını korumak beyni de korur. Egzersiz, yeterli uyku, sağlıklı beslenme, yeni şeyler öğrenmek ve sosyal çevre, hücre bağlantılarını destekleyen BDNF düzeyini artırabilir.

Yazı · · 2 dk

Beynimiz Bilgileri Video Formatında mı Depolar?

Beyin bilgileri dikkat, duygusal etki, anlamlı bağlam ve tekrar bir araya geldiğinde adeta yüksek çözünürlüklü bir video gibi kaydeder. Bu süreçte dikkat ve öğrenmede rol alan asetilkolin önemlidir; sitikolin ise asetilkolin üretiminde kullanılan kolin kaynağıdır. Kalıcı öğrenme için yeni şeyler öğrenmeye devam etmek, odaklanmayı artırmak ve gerektiğinde bir nöroloğa danışmak önerilir.

Yazı · · 2 dk

Güncel Gelişmelerden Haberdar Olun Ama Gelişmeleri İzlerken Hayatı Kaçırmayın

Gelişmeleri takip etmek farkındalık sağlar, ancak sürekli olumsuz habere maruz kalmak kaygı, depresyon ve uyku bozukluklarıyla ilişkilendirilmiştir. Araştırmalar sık negatif haber izlemenin amigdalayı aşırı uyardığını ve kortizol düzeyiyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Sabah ve akşam 15–20 dakikalık haber seansları, dengeli kaynaklar, haber sonrası kısa bir yürüyüş ve haftada bir ekran detoksu günü önerilir.

Yazı · · 2 dk

Stresli Programlar İzlemek Sizi Alzheimer’a Yaklaştırır

Beyin gerilim dolu sahneleri tehlike olarak algılayabilir ve stres hormonu kortizolü yükseltebilir. Kronik kortizol yüksekliği hafıza merkezi hipokampusu olumsuz etkiler; araştırmalar sürekli stresin nöroinflamasyonu artırarak Alzheimer’a zemin hazırlayabildiğini gösteriyor. Doğa belgeselleri, hobi içerikleri, yavaş tempolu diziler, müzik programları ve komedi daha dinlendirici seçeneklerdir.

Yazı · · 2 dk

El Becerisini Geliştirmek Beyninizi de Geliştirir

Beyindeki motor alanlarla el hareketleri arasında güçlü bir bağlantı vardır; çeşitli ve ayrıntılı el hareketleri beynin daha fazla bölgesini çalıştırır. El işleri hafıza ve dikkati geliştirir, yeni sinaptik bağlantıları destekler ve stresi azaltabilir. Japonya’daki bir çalışmada örgü veya ahşap işiyle uğraşan yaşlılarda bilişsel düşüş riski daha az bulundu; önemli olan ustalık değil, süreklilik ve keyiftir.

Yazı · · 2 dk

Gerildiğim İçin mi Başım Ağrıyor? Yoksa Sürekli Başım Ağrıyor Diye mi Geriliyorum?

Stres, hormonal değişiklikler ve kas gerginliği yoluyla özellikle gerilim tipi baş ağrısına yol açabilir ve migreni tetikleyebilir. Sık tekrarlayan baş ağrıları da yaşam kalitesini düşürerek stresi artırır ve yeni atak korkusu döngüyü besler. Nefes egzersizleri, meditasyon, masaj, ergonomik oturma, düzenli uyku, tetikleyicileri tanımak ve gerektiğinde uzman desteği bu döngüyü kırmaya yardımcı olabilir.