Prof. Dr. Aynur Özge

Sayfa 33 / 52

Kanıta dayalı, anlaşılır yazılar

2013’ten bu yana 617 yazı: migren ve baş ağrısı, demans, beyin sağlığı, ağrı ve tedaviler. Her yazının başında kısa bir yanıt ve öne çıkanlar yer alır.

Yazı · · 2 dk

Yüzün Bir Yarısında Hiç Geçmeyecek Dedirten Başağrısı: Hemikranya Kontunya

Hemikranya kontinua, yüzün bir yarısında sürekli devam eden ve zaman zaman şiddetlenen nadir bir baş ağrısıdır. Ağrıya göz sulanması, burun tıkanıklığı ya da göz kapağı düşüklüğü eşlik edebilir; egzersiz ve stres ağrıyı artırabilir. Ayırt edici özelliği indometasinle tamamen düzelmesidir; tanı klinik değerlendirme ve indometasin denemesiyle konur, diğer nedenleri dışlamak için görüntüleme yapılabilir.

Yazı · · 3 dk

Başımın Üzerinde Çizgi Gibi Bir Başağrısı

Epikrania fugax, genellikle başın üst kısmında bir noktadan başlayıp çizgi şeklinde yayılan, birkaç saniye ile bir dakika arasında süren ani ve şiddetli ağrı ataklarıyla seyreden nadir bir baş ağrısıdır. Kafa derisindeki sinirlerin tahrişi, damar mekanizmaları ve stres olası nedenler arasındadır. Tanı çoğunlukla ağrı öyküsüyle konur; tedavide ağrı kesiciler, bazı ilaçlar, sinir blokajları ve stres yönetimi kullanılabilir.

Yazı · · 2 dk

Başımın Üzerinde Para Gibi Yuvarlak Israrlı Bir Başağrısı Var: “Numular” Başağrısı

Nummular baş ağrısı, başın belirli bir alanında, genellikle 2–6 cm çapında para büyüklüğünde bir bölgede hissedilen sürekli ya da aralıklı ağrıdır. Bölgedeki sinir uçlarının tahrişi, sinir iltihabı veya önceki travma ve cerrahiler olası nedenler arasındadır. Tanı öykü ve muayeneyle konur; tedavide ağrı kesiciler, topikal kremler, sinir blokajı ve yaşam tarzı düzenlemeleri kullanılabilir.

Yazı · · 2 dk

Tüketirken Beynimizi Tüketmek

Yalnızca eşya değil, bilgi ve sosyal medya tüketimi de beyni yorabilir. Sürekli karar verme zorunluluğu karar tükenmişliğine, sınırsız bilgi akışı odaklanma güçlüğüne yol açabilir; tüketim kültürü ise dopamin sistemini etkileyerek tatminsizlik döngüsü yaratabilir. Hayatı sadeleştirmek, dijital detoks, mindfulness ve günlük karar sayısını azaltmak zihinsel enerjiyi korumaya yardımcı olur.

Yazı · · 2 dk

Güne Güneşle Birlikte Başlamanın Bereketi

Sabahın erken saatlerinde alınan güneş ışığı biyolojik saati düzenler, serotonin salgısını destekler ve D vitamini üretimini tetikler. Erken kalkmak zaman yönetimi, zihinsel açıklık ve fiziksel aktivite için fırsat yaratır; araştırmalar üretkenlik ve ruh sağlığı açısından faydalarını gösteriyor. Alarmı her gün 10–15 dakika erkene almak ve akşam ekran süresini azaltmak bu alışkanlığa geçişi kolaylaştırabilir.

Yazı · · 2 dk

Belki de Sorun Karar Tükenmişliği

Karar tükenmişliği, art arda verilen kararlardan sonra zihinsel yorgunluk yaşanması ve karar verme kapasitesinin azalmasıdır. Kararlardan kaçınma, hatalı kararlar, kararsızlık ve motivasyon eksikliği belirtiler arasındadır; yoğun bilgi akışı, seçenek fazlalığı ve mükemmeliyetçilik bu durumu besler. Günlük rutinler oluşturmak, öncelikleri belirlemek, önemli kararları zinde saatlere bırakmak ve molalar vermek karar yükünü azaltabilir.

Yazı · · 2 dk

Söylenme, Söyle: Etkili İletişim İçin Akademik ve Pratik Bir Rehber

Söylenme, rahatsızlığı tekrarlayan şikâyetlerle ifade etmektir; çözüm sunmaz, dinleyiciyi yorar ve savunmaya iter. Söylemek ise düşünce ve duyguları net, empatik, doğru zamanda ve içtenlikle, çözüm odaklı biçimde aktarmaktır. Aktif dinleme, göz teması, soru sormak ve sade kelimeler seçmek söyleme becerisini geliştirir; bu yaklaşım ilişkilerde yakınlık ve güven duygusunu artırır.

Yazı · · 2 dk

Aslında İhtiyacımız Olan: Gerçekçi ve Pratik Düşünen Bir Beyin

Gerçekçi ve pratik düşünmek için beynin gereksiz bilgi yükünden korunması, duyguların karar sürecine etkisinin fark edilmesi ve sade bir ortam yaratılması önemlidir. Problemleri küçük parçalara ayırmak çözümü kolaylaştırır; bulmacalar, strateji oyunları ve yeni bir dil öğrenmek problem çözme becerilerini geliştirir. Sağlıklı beslenme, aerobik egzersiz, düzenli uyku ve stres yönetimi de beyin performansını destekler.

Yazı · · 2 dk

Çok Ama Huzurlu Çalışmanın 10 Temel Kuralı

Sevilerek yapılan bir işte çok çalışmak, üretkenlikle birlikte geldiğinde sorun değil kazanç olabilir. Önemli işleri sabah saatlerine almak, 25 dakika çalışıp 5 dakika mola veren Pomodoro gibi yöntemler, iş ile özel hayat arasında net sınırlar, mükemmeliyetçilikten kaçınmak, yeterli su, kısa egzersizler ve dikkat dağıtıcılardan uzak durmak huzurlu ve verimli çalışmaya yardımcı olur.

Yazı · · 2 dk

Çocuk ve Ergen Başağrısında Davranışsal Tedavi Yalnızca Bugünümüzü Değil Geleceğimizi de Kurtarır

Çocuk ve ergenlerde baş ağrısı, özellikle migren, yaşam kalitesini derinden etkileyebilir ve genetik yatkınlık, uyku düzensizliği, düşük kan şekeri ve okul stresi gibi etkenlerle ilişkilidir. Bilişsel davranışçı terapi, mindfulness, biofeedback ve yaşam tarzı değişiklikleri gibi ilaçsız yöntemler ağrı algısını ve stresi azaltmaya yardımcı olur. Ebeveynlerin ağrı günlüğünü teşvik etmesi ve duygusal destek sağlaması tedavide kritik önemdedir.

Yazı · · 2 dk

Süper Yaşlıların İzinde: İkanama Gerçeği

İkanama, burada yaşayan insanların uzun ve sağlıklı ömürleriyle bilim insanlarının ilgisini çeken izole bir adadır. Sebze, baklagil ve tam tahıl ağırlıklı doğal beslenme, açık havada geçen hareketli yaşam, güçlü aile ve topluluk bağları, sade yaşam ve olumlu bakış açısı öne çıkan özelliklerdir. Araştırmalar bu toplulukta düşük kronik hastalık oranlarına dikkat çekiyor.

Yazı · · 2 dk

Süper Yaşlıların İzinde: Sardunya Adası

Sardunya, uzun ömürlü insanlarıyla tanınan bir Mavi Bölge’dir. Zeytinyağı, tam tahıl, sebze ve meyve ağırlıklı, az etli Akdeniz diyeti, güçlü aile ve sosyal bağlar, dağlık yapının teşvik ettiği günlük fiziksel aktivite ve basit şeylerden mutlu olabilmek öne çıkan özelliklerdir. Araştırmalar genetik yatkınlığın yanında yaşam tarzının da uzun ömürde etkili olduğunu gösteriyor.