Prof. Dr. Aynur Özge

Sayfa 9 / 52

Kanıta dayalı, anlaşılır yazılar

2013’ten bu yana 617 yazı: migren ve baş ağrısı, demans, beyin sağlığı, ağrı ve tedaviler. Her yazının başında kısa bir yanıt ve öne çıkanlar yer alır.

Yazı · · 3 dk

Sessiz İnme ve Beyin Yaşlanması: Fark Etmeden Beynimiz Hasar Görüyor

Sessiz inme, belirgin felç bulgusu oluşturmadan beyindeki küçük damarların tıkanmasıyla gelişen hasarlardır ve çoğu zaman belirti vermez. Bu küçük hasarlar zamanla birikerek dikkat, işlem hızı, denge ve hafızayı etkileyebilir, beyin yaşlanmasını hızlandırabilir. Yüksek tansiyon başta olmak üzere damar risk faktörlerini kontrol etmek, beyin damar sağlığını korumanın temelidir.

Yazı · · 3 dk

Migrenli Olmak Sizi Daha Unutkan Yapar Ama Hemen Alzheimer Yapmaz

Migren atağı öncesinde, sırasında ve sonrasında kelime bulma güçlüğü, dalgınlık ve zihinsel yavaşlama görülebilir; buna migren beyin sisi denir. Migrene bağlı unutkanlık genellikle geçici, dalgalı ve ataklarla ilişkiliyken Alzheimer’da unutkanlık ilerleyicidir ve günlük yaşamı bozar. Migren hastalarının büyük çoğunluğu Alzheimer olmaz; önemli olan migren kontrolü ve bilinçli takiptir.

Yazı · · 3 dk

Yapay Zekâ ile Beyin Yaşınızı Tahmin Etmek Artık Mümkün

Beyin yaşı, beynin bilişsel performans açısından hangi yaş grubuna daha yakın çalıştığını ifade eder ve takvim yaşından farklı olabilir. Yapay zekâ destekli sistemler dikkat, hafıza, işlem hızı ve reaksiyon süresi gibi verileri birlikte analiz ederek erken değişimleri fark etmeye yardımcı olabilir. Ancak tek başına tanı koymaz; son karar klinik değerlendirme ve uzman görüşüyle verilir.

Yazı · · 2 dk

Yavaş Yürümek Demansın Erken İşareti Olabilir mi?

Yürümek; beyin, denge, kas gücü, dikkat ve hafızanın birlikte çalışmasını gerektirir. Araştırmalar, yürüme hızında belirgin azalma olan kişilerde bilişsel gerileme ve demans riskinin daha yüksek olabileceğini gösteriyor; özellikle unutkanlıkla birlikte görüldüğünde dikkatli değerlendirme gerekebilir. Ancak yavaş yürümenin kas kaybı, eklem sorunları ve depresyon gibi birçok nedeni vardır ve tek başına tanı koydurmaz.

Yazı · · 3 dk

Çocuklarda Ekran Maruziyeti Baş Ağrısını Neden Artırıyor?

Gelişmekte olan çocuk beyni ışık, uyku düzensizliği, duruş bozukluğu ve duyusal yüklenmeye erişkinlerden daha duyarlı olabilir. Uzun ekran kullanımı göz kaslarını yorarak, uykuyu bozarak, boyun gerginliği yaratarak ve beynin dinlenmesini engelleyerek baş ağrısını artırabilir. Amaç ekranı yasaklamak değil, 20-20-20 kuralı, yatmadan önce ekran molası ve açık hava gibi beyin dostu alışkanlıklar geliştirmektir.

Yazı · · 2 dk

Mikrobiyota–Beyin Hattı: Bağırsaklarımız Hafızamızı Etkiliyor

Bağırsaklar ve beyin; vagus siniri, bağışıklık sistemi, hormonlar ve mikrobiyal metabolitler üzerinden sürekli iletişim halindedir. Bağırsak florasındaki dengenin bozulması beyin sisi, unutkanlık, uyku sorunları ve kaygı artışı gibi sorunlarla ilişkili olabilir; ancak bu demansın kaçınılmaz olduğu anlamına gelmez. Lifli beslenme, fermente gıdalar, hareket, uyku ve stres yönetimi mikrobiyotayı destekleyebilir.

Yazı · · 2 dk

Diş Eti Hastalıkları Beyni Etkileyebilir mi?

Diş eti hastalıklarında oluşan bakteriler ve inflamatuvar maddeler kan dolaşımına karışarak damar yapısını ve inflamasyon süreçlerini etkileyebilir; kronik inflamasyonun beyin yaşlanmasıyla ilişkisi araştırılmaktadır. Alzheimer ile bağlantı hâlâ araştırma aşamasındadır ve diş eti hastalığının Alzheimer yaptığını söylemek doğru değildir. Düzenli fırçalama, diş ipi ve diş hekimi kontrolü beyin dostu adımlar arasında görülüyor.

Yazı · · 2 dk

Baş Ağrısı mı, Boyun Problemi mi? Cervicogenic Baş Ağrısının Gizli Yüzü

Cervicogenic baş ağrısında ağrının kaynağı boyun kasları, eklemleri, diskleri veya sinir yapılarıdır; ağrı boyunda başlayıp enseye, şakaklara ve göz çevresine yayılabilir. Bazı belirtileri migrene benzediği için yıllarca fark edilmeyebilir. Ağrının boyun hareketiyle artması ipucu olabilir; tedavide duruş düzenlemesi, fizik tedavi, egzersiz ve gerektiğinde girişimsel yöntemler önem taşır.

Yazı · · 2 dk

Kas Gücü Azaldıkça Beyin de Yavaşlar mı?

Kaslar yalnızca hareket sağlamaz; hormon benzeri maddeler salgılar, inflamasyonu ve enerji metabolizmasını etkiler ve beyinle iletişim kurar. Kas gücü azaldığında hareket azalması, sosyal izolasyon ve fiziksel yavaşlama zamanla zihinsel yavaşlamayla ilişkili hale gelebilir. Düzenli yürüyüş, hafif direnç egzersizleri, denge çalışmaları ve yeterli protein alımı hem kas hem beyin sağlığı için önemlidir.

Yazı · · 2 dk

Beyin Şekeri Sever mi? İnsülin Direnci ve Alzheimer İlişkisi

Beyin çalışmak için glikoza ihtiyaç duyar, ancak fazla şeker yükü ve insülin direnci beyni olumsuz etkileyebilir. İnsülin hafıza, öğrenme ve sinir hücrelerinin enerji yönetimi için önemlidir; insülin direnci inflamasyon, damar hasarı ve amiloid-tau ile ilişkili süreçleri artırabilir. Bu nedenle diyabet ve metabolik sendromu olanlarda bilişsel gerileme riski daha yüksek olabilir.

Yazı · · 2 dk

Migrenli Beyin Neden Kokuya, Işığa ve Gürültüye Daha Hassastır?

Migrenli beyinde bazı sinir hücreleri dış uyaranlara daha kolay aktive olur; bu nedenle parlak ışık, yüksek ses ve yoğun kokular daha güçlü sinyaller oluşturabilir. Bu hassasiyet psikolojik değil, beynin sinir ağlarıyla ilgili biyolojik bir durumdur. Düzenli uyku, ekran süresini dengelemek, tetikleyicileri tanımak ve gerektiğinde koruyucu tedavi beynin aşırı hassasiyetini dengelemeye yardımcı olabilir.

Yazı · · 3 dk

Kurban Bayramında Beyninizi de Koruyun: Uyku, Et Tüketimi ve Stres Dengesi

Bayram dönemlerinde uyku saatlerinin, öğün düzeninin ve fiziksel aktivitenin değişmesi, stres ve yorgunlukla birlikte beyni zorlayabilir. Bu etkiler migren hastalarında, yaşlılarda, demans hastalarında ve hipertansiyon ya da diyabeti olanlarda daha belirgin olabilir. Düzenli uyku, ölçülü et tüketimi, sebze ve su, kısa yürüyüşler ve sevdiklerle geçirilen zaman beyin sağlığını destekler.