Multivitamin Kullanmak Sizi Yaşlanmaktan veya Ölümden Korumaz Hatta Tersi Bile Söz Konusu

Prof. Dr. Aynur Özge

Multivitamin kullanımı dünya genelinde oldukça yaygın bir alışkanlık haline gelmiştir. Amerika Birleşik Devletleri’nde her üç yetişkinden biri düzenli olarak multivitamin kullanmaktadır. Bu oran, yaşlı yetişkinler, kadınlar, beyaz olmayan bireyler ve üniversite mezunları arasında daha yüksektir. Türkiye’de de benzer bir eğilim görülmektedir. Son yıllarda yapılan bir araştırmaya göre, Türkiye’deki yetişkinlerin %25’i düzenli olarak multivitamin kullanmaktadır ve bu oran her geçen yıl artmaktadır.

Dün JAMA Network Open dergisinde (Impact Faktörü 5.03’tür) yayınlanan bir makale bu konuya ait bildiklerimizi sorgulamamıza yol açtı. Şöyle ki;
Loftfield E. ve ark tarafından yayınlanan bu araştırmada, multivitamin kullanımının mortalite riski üzerindeki etkisi üç büyük ABD kohort çalışması kullanılarak incelenmiştir. Araştırma, geniş ve uzun süreli takip verilerine dayanmaktadır ve sonuçları güvenilir kabul edilmektedir.

Çalışmaya dair temel bulguları özetlersem:

• Araştırmaya toplam 390.124 sağlıklı yetişkin katılmıştır. Katılımcılar, Prostat, Akciğer, Kolorektal ve Over Kanseri Tarama Çalışması, Ulusal Sağlık Enstitüleri-AARP Diyet ve Sağlık Çalışması ve Tarım Sağlığı Çalışmasından alınmıştır.
• Multivitamin kullanan katılımcıların %49,3’ü kadın ve %42,0’si üniversite mezunudur. Bu oranlar, multivitamin kullanmayanlarda sırasıyla %39,3 ve %37,9’dur.
• Araştırma sonuçlarına göre, multivitamin kullanımı, ölüm oranları (mortalite riski)nda anlamlı bir azalma sağlamamıştır. Aksine, ilk takip döneminde (12 yıl) multivitamin kullanıcılarında %4 daha yüksek mortalite riski tespit edilmiştir. Bu bulgu, multivitamin kullanımının yaşam süresini uzatmadığını, hatta bazı durumlarda riskleri artırabileceğini göstermektedir.
• Multivitamin kullanımının kalp hastalıkları, kanser veya serebrovasküler hastalıklar gibi ana ölüm sebeplerine karşı koruyucu bir etkisi gözlenmemiştir. Günlük multivitamin kullanımının bu hastalıkların görülme sıklığını azaltmadığı, aksine hastalık riskini artırabileceği bulunmuştur.
• Araştırma, multivitamin kullanan bireylerin genellikle daha sağlıklı yaşam tarzına sahip olduklarını ancak bu sağlıklı yaşam tarzının multivitamin kullanımından bağımsız olarak sağlığa faydalı olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, hastalık teşhisi konulan bireylerin multivitamin kullanımını artırdığı ve bu durumun hastalık ve ölüm riskini artırabileceği belirtilmiştir.

Multivitamin kullanmayı düşünen okurlarımız için bazı önemli noktaları belirtmek isteriz:

1. Beslenmenize Dikkat Edin: Multivitaminler, eksik olan vitamin ve mineralleri tamamlamak için kullanılabilir ancak dengeli ve sağlıklı bir beslenme, tüm gerekli besin maddelerini doğal yollarla almanın en iyi yoludur.
2. Doktorunuza Danışın: Multivitamin veya herhangi bir takviye kullanmaya başlamadan önce doktorunuza danışmanız önemlidir. Özellikle mevcut sağlık durumunuz ve aldığınız diğer ilaçlarla olası etkileşimler konusunda bilgi alın.
3. Kaliteli Ürünler Tercih Edin: Güvenilir markaların ürünlerini tercih edin ve ürünlerin güvenilirliği hakkında araştırma yapın. Sertifikalı ve güvenilir kaynaklardan ürünler almak sağlık açısından önemlidir.
4. Dozajlara Dikkat Edin: Tavsiye edilen günlük dozajları aşmamak önemlidir. Fazla vitamin alımı, istenmeyen yan etkilere yol açabilir.

Sevgili Okurlar,

Bu makalenin ışığında, multivitamin kullanımının sağlık üzerindeki etkilerini daha iyi anlayabilir ve bilinçli kararlar alabilirsiniz. Unutmayın ki, sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, dengeli beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak, uzun ve sağlıklı bir yaşam sürdürmenin en önemli anahtarlarıdır. Multivitamin kullanımı konusunda en doğru kararları verebilmek için doktorunuzdan destek almayı ihmal etmeyin. Sağlıklı günler dilerim!

Daha fazla okuma için:
– Loftfield E, O’Connell CP, Abnet CC, Graubard BI, Liao LM, Beane Freeman LE, et al. Multivitamin Use and Mortality Risk in 3 Prospective US Cohorts. JAMA Netw Open. 2024;7(6). doi:10.1001/jamanetworkopen.2024.18729.
– US Preventive Services Task Force. Vitamin, Mineral, and Multivitamin Supplements for the Primary Prevention of Cardiovascular Disease and Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2022;327(20):2073-2081. doi:10.1001/jama.2022.6158.
– Gaziano JM, Sesso HD, Christen WG, Bubes V, Smith JP, MacFadyen J, et al. Multivitamins in the prevention of cancer in men: the Physicians’ Health Study II randomized controlled trial. JAMA. 2012;308(18):1871-1880. doi:10.1001/jama.2012.14641.