Kahve Baş Ağrısına İyi mi Gelir, Kötü mü?
Prof. Dr. Aynur Özge
Sabah başınız ağrıyor, elinizde kahveyle “bir fincan içsem geçer mi acaba?” diye mi düşünüyorsunuz? Veya tam tersine, “her kahveden sonra başım ağrıyor” diyenlerden misiniz?
Kahve, baş ağrısında hem dost hem düşman olabilir. Gelin birlikte, bu çelişkili ilişkiyi bilimsel bir zeminde ve sade bir dille inceleyelim.
🧠 Kahve Neden Etki Eder? Kafein Beyni Nasıl Etkiler?
Kahve içindeki temel madde kafein, merkezi sinir sistemi üzerinde uyarıcı etkiye sahiptir. Beyinde adenosin reseptörlerini bloke ederek uyanıklığı artırır, aynı zamanda beyin damarlarını daraltıcı etkisi vardır.
📌 Bu damar daraltıcı etki, bazı baş ağrısı tiplerinde ağrıyı hafifletir. Ancak aynı etki, bazen tam tersine ağrıyı başlatabilir.
☯️ Kahvenin Baş Ağrısındaki İki Yüzü
✔️ İyi Tarafı: Baş Ağrısını Hafifletebilir
- Migrenin başlangıcında kafein bazı hastalarda faydalıdır.
- Gerilim tipi baş ağrısı olanlarda kahve uyarıcı etkiyle ağrıyı baskılayabilir.
- Bazı migren ilaçları (örneğin: ergotamin) kafeinle birlikte daha etkili olur.
❌ Kötü Tarafı: Baş Ağrısını Tetikleyebilir
- Günlük kafein tüketimi 200–300 mg’ı aşarsa fazla uyarım ağrıya neden olabilir.
- Kafein bağımlılığı olanlarda, kafein alınmadığında “yoksunluk baş ağrısı” gelişebilir.
- Duyarlı bireylerde kafein mideyi rahatsız edip dolaylı yoldan ağrıyı artırabilir.
📊 Ne Kadar Kahve, Ne Kadar Güvenli?
| Kahve Türü | Ortalama Kafein Miktarı (mg) |
| 1 fincan filtre kahve | 80–100 mg |
| 1 fincan Türk kahvesi | 60–70 mg |
| 1 shot espresso | 60–80 mg |
| 1 kutu enerji içeceği | 70–120 mg |
| Kafeinsiz kahve | 2–5 mg |
🔔 Günde 1-2 fincan Türk kahvesi veya 1 filtre kahve çoğu birey için güvenli sınırdadır.
⏱️ Kahve Ne Zaman Baş Ağrısı Yapar?
- Sabah kahvesi atlanırsa: Yoksunluk baş ağrısı
- Geç saatte içilirse: Uyku kalitesi bozulur, sabah ağrısı oluşur
- Aç karnına içilirse: Mide hassasiyeti → tetikleyici olabilir
- Günlük alışkanlık değişirse: Denge bozulur, migren atağı başlayabilir
👩⚕️ Kahveyi Bilinçli Kullanmak İçin 5 İpucu
- 🕖 Kahvenizi hep aynı saatte için. Biyolojik ritim bozulmasın.
- ☕ Miktarı abartmayın. Fazlası baş ağrısını tetikleyebilir.
- 💤 Saat 17.00’den sonra kahveden kaçının. Uykuya zarar verir.
- 🥐 Kahveyi tok karnına için. Mide asidini artırmaması için.
- 📓 Kendi kafein eşiğinizi tanıyın. Bazı beyinler daha hassastır.
🌟 Sonuç: Kahveyle Barış İçinde Yaşamak Mümkün
Kahve baş ağrısıyla karmaşık bir ilişki içindedir. Azı yarar, fazlası zarar olabilir. Önemli olan, kişisel duyarlılığınızı bilmek, kahveyi düzenli ve ölçülü şekilde tüketmek ve ağrı günlüğü ile etkisini takip etmektir.
Unutmayın: Her baş ağrısında kahve çözüm değildir. Ama doğru zamanda, doğru dozda bir kahve sihirli bir etki yaratabilir.
