Alzheimer’da İştahsızlıkla Baş Etme Yolları

Prof. Dr. Aynur Özge

Alzheimer hastalığında en sık karşılaşılan ve aileleri en çok zorlayan sorunlardan biri iştahsızlıktır.
Birçok bakım veren şu soruyu sorar:

“Hocam, yemek yemiyor… Ne yapmalıyım?”

Öncelikle şunu bilmek gerekir:
👉 Alzheimer’da iştahsızlık çoğu zaman hastalığın doğal bir parçasıdır.
Ama doğru yaklaşımla bu durum hafifletilebilir.

🧠 Alzheimer’da İştahsızlık Neden Olur?

İştahsızlığın tek bir nedeni yoktur. Genellikle birkaç faktör bir araya gelir:

• Açlık–tokluk hissinin bozulması
• Tat ve koku duyusunda değişiklik
• Depresyon veya huzursuzluk
• Çiğneme–yutma güçlüğü
• Dikkatin kolay dağılması
• Ortam karmaşası
• İlaçların yan etkileri

Bu nedenle “inat ediyor” diye düşünmek, durumu daha da zorlaştırabilir.

🍽️ 1. Yemek Saatlerini Sadeleştirin

• Her gün aynı saatlerde yemek sunmaya çalışın.
• Uzun sofralar yerine kısa ve sakin yemek zamanları planlayın.

Rutin, Alzheimer hastası için güven hissi yaratır.

🍲 2. Az Ama Sık Öğünler Sunun

Büyük porsiyonlar iştahı kapatabilir.
Bunun yerine:

• küçük porsiyonlar,
• gün içine yayılmış öğünler

hem mideyi hem de zihni yormaz.

🌈 3. Görsel Olarak Cazip Tabaklar Hazırlayın

Alzheimer’da bazen iştah değil, dikkat kaybolur.

• Renkli sebzeler,
• tabakta az ama net gıdalar,
• sade sunum

yeme isteğini artırabilir.

🥤 4. Sıvı Gıdalardan Yararlanın

Çorba, yoğurt, smoothie, püre gibi besinler:

• hem besleyici,
• hem de tüketmesi daha kolaydır.

📌 Susuzluk da iştahsızlığı artırabilir.

🧂 5. Tat Algısındaki Değişiklikleri Fark Edin

Bazı Alzheimer hastaları:

• daha tatlı yiyeceklere yönelir,
• bazı tatları tamamen reddeder.

Zorlamak yerine alternatifler sunmak daha etkilidir.

🪑 6. Yemek Ortamını Sakinleştirin

• Televizyonu kapatın
• Gürültüyü azaltın
• Masayı sade tutun

Dikkat dağınıklığı, iştahsızlığın en sık nedenlerinden biridir.

❤️ 7. Yemeği Bir Mücadeleye Dönüştürmeyin

“Bir lokma daha” baskısı:

• huzursuzluğu artırır,
• yemeği olumsuz bir deneyime dönüştürür.

Unutmayın:
👉 Az yemesi, hiç yemesinden iyidir.

👥 8. Birlikte Yemek Yiyin

Model olmak çok etkilidir.
Aileyle birlikte yenilen yemek:

• güven hissini artırır,
• yeme davranışını destekler.

🩺 9. Ağız ve Diş Sağlığını Kontrol Edin

Diş ağrısı, protez uyumsuzluğu veya ağız yaraları:

• yeme isteğini ciddi şekilde azaltabilir.

Düzenli kontrol önemlidir.

⏰ 10. Uzun Süreli İştahsızlıkta Profesyonel Destek Alın

Eğer:

• kilo kaybı belirginleşiyorsa,
• yutma güçlüğü artıyorsa,
• beslenme ciddi şekilde azaldıysa

mutlaka hekiminizle ve gerekirse bir diyetisyenle görüşülmelidir.

✨ Son Söz

Alzheimer’da iştahsızlık:

• kişisel bir başarısızlık değildir,
• bakım verenin yetersizliği değildir.

Bu süreçte:

• sabır,
• esneklik,
• ve sevgi

en az besinler kadar önemlidir.

Unutmayalım:
🧠 Alzheimer hastası ne yediğini hatırlamayabilir; ama sofrada nasıl hissettiğini unutmaz.

Küçük, sakin ve şefkatli adımlar hem hastanın hem de bakım verenin yükünü hafifletir.