Başağrısı Çocuklukta Başlar: Sağlıklı Bir Yetişkinlik İçin Erken Adımlar

Prof. Dr. Aynur Özge

Başağrısı denince çoğumuzun aklına yetişkinlik yılları gelir. Oysa bilim bize çok net bir şey söylüyor:
👉 Başağrısı ve migren, çoğu zaman çocukluk ve ergenlik döneminde başlar.

Uluslararası alanda, benim de içinde yer aldığım International Headache Society (IHS) Çocuk ve Ergen Başağrıları Komisyonu tarafından hazırlanan ve kısa süre önce yayımlanan önemli bir rapor, başağrısı bakımının çocukluktan erişkinliğe kesintisiz bir süreç olarak ele alınması gerektiğini güçlü biçimde vurguluyor.

🧠 Çocukluk Çağı Başağrıları Neden Önemli?

Çocukluk ve ergenlik döneminde görülen başağrıları:

• Okul başarısını,
• Sosyal ilişkileri,
• Özgüveni,
• Uyku ve ruh halini

doğrudan etkileyebilir.

Daha da önemlisi, erken dönemde doğru tanı ve izlem yapılmazsa, bu başağrıları erişkin dönemde kronik migren ve dirençli ağrı tablolarına dönüşebilir.

Raporumuzun temel mesajı çok açık:
📌 Çocuklukta başağrısını “geçer” diye görmezden gelmek, gelecekte daha büyük sorunların kapısını aralayabilir.

🔄 Çocukluktan Yetişkinliğe: Kopukluk En Büyük Sorun

Klinik pratikte sık karşılaştığımız bir durum var:
Çocukken başağrısı olan birey, ergenlikte takipten çıkıyor; erişkinlikte ise daha ağır ve karmaşık bir tabloyla yeniden sağlık sistemine başvuruyor.

IHS Çocuk ve Ergen Komisyonu’nun hazırladığı bu pozisyon belgesi, tam da bu noktaya dikkat çekiyor:

• Pediatrik ve erişkin başağrısı bakımı birbirinden kopuk olmamalı
• Geçiş süreci planlı ve yapılandırılmış olmalı
• Aynı hasta, farklı yaşlarda “sıfırdan” değerlendirilmemeli

👉 Başağrısı bakımında süreklilik, en az doğru tedavi kadar önemli.

👨‍👩‍👧 Aileler Günlük Hayatta Ne Yapabilir?

Bilimsel raporların değeri, günlük hayata yansıdığı ölçüde artar. Bu nedenle aileler için birkaç pratik mesajı özellikle vurgulamak isterim:

• 📒 Çocuğunuzun başağrılarını not edin (ne zaman, ne kadar sürüyor, ne tetikliyor).
• 😴 Uyku düzenini önemseyin; hafta içi–hafta sonu farklarını azaltın.
• 📱 Uzun ekran sürelerine dikkat edin.
• 🏫 Okul başarısındaki ani düşüşleri “isteksizlik” olarak yorumlamayın.
• 👩‍⚕️ Gerekirse çocuk nörolojisi ve başağrısı konusunda deneyimli hekimlerden destek alın.

Unutmayın: Erken fark edilen başağrısı, doğru yönetildiğinde çocuğun hayatından çalmaz; aksine onu korur.

🌱 Sağlıklı Yetişkinliğin Temeli Çocuklukta Atılır

Bu raporun belki de en güçlü mesajı şu:
Başağrısı bakımını yalnızca bugünü kurtaran bir yaklaşım olarak değil, yaşam boyu beyin sağlığını koruyan bir yatırım olarak düşünmeliyiz.

Çocuklukta iyi yönetilen başağrıları:

• Daha az kronik migren,
• Daha iyi yaşam kalitesi,
• Daha üretken bir yetişkinlik

anlamına gelir.

✨ Son Söz

Başağrısı bir yaş grubu hastalığı değildir.
Çocuklukta başlar, ergenlikte şekillenir, yetişkinlikte kalıcı hale gelebilir.

Bu nedenle mesajımız net:
🧠 Başağrısı bakımında süreklilik şarttır.
🧠 Çocukluk dönemi, en kritik fırsat penceresidir.

Bilimsel iş birliğiyle hazırlanan bu rapor, hem hekimler hem de aileler için güçlü bir yol haritası sunuyor.

📌 Makalenin Tam Kaynak Bilgisi
– Özge A, Valeriani M, Guidetti V, et al. Headache care from childhood to adulthood: A position paper of the International Headache Society Child and Adolescent Committee. Cephalalgia. 2025;45(9). doi: 10.1177/03331024251374686