Beyin Elektrosu (EEG) Demans Teşhisinde İşe Yarar mı?

Beyin Elektrosu (EEG) Demans Teşhisinde İşe Yarar mı?

Prof. Dr. Aynur Özge

İnsan beyni, tarih boyunca en büyük merak konularından biri olmuştur. Antik çağlardan beri, beyin ve sinir sistemi hakkında bilgi edinmek için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. M.Ö. 5. yüzyılda, Hipokrat beyni düşünce, duygu ve hareketlerin merkezi olarak tanımlamıştır. Orta Çağ ve Rönesans dönemlerinde, anatomi ve fizyoloji alanındaki gelişmelerle birlikte beyin hakkında daha fazla bilgi edinilmiştir. 19. yüzyılın sonlarında, Alman bilim insanı Hans Berger tarafından beyin dalgalarını ölçmek için elektroensefalografi (EEG) tekniği geliştirilmiştir. Bu teknik, beyin aktivitelerini kaydederek, beyin fonksiyonları hakkında önemli bilgiler sunar. EEG, o dönemde büyük bir atılım olarak kabul edilmiş ve nörolojik hastalıkların tanı ve tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır.

EEG Nedir ve Hangi Amaçla Kullanılır?

Elektroensefalografi (EEG), beyindeki elektriksel aktiviteleri ölçmek için kullanılan bir yöntemdir. Bu teknik, beynin yüzeyine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla beyin dalgalarını kaydeder. EEG, beyin fonksiyonlarını değerlendirmek ve nörolojik bozuklukları tespit etmek amacıyla kullanılır. Özellikle epilepsi, uyku bozuklukları, beyin hasarı ve diğer nörolojik durumların tanısında önemli bir rol oynar. EEG, vücuda müdahale gerektirmeyen (non-invaziv) bir yöntem olduğu için hastalar için güvenlidir ve tekrarlanabilir.

Demans Erken Teşhisinde EEG

EEG, demans ve özellikle Alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıkların erken teşhisinde yardımcı olabilir. Demans, beyindeki sinir hücrelerinin hasar görmesi sonucu bilişsel işlevlerde bozulma ile karakterizedir. EEG, beyin dalgalarındaki anormallikleri tespit ederek, demansın erken belirtilerini ortaya çıkarabilir. Demans teşhisinde EEG’nin kullanıldığı bazı teknikler şunlardır:

– Kantitatif EEG (qEEG): Beyin dalgalarının sayısal analizini yapar ve beyindeki anormal elektriksel aktiviteleri tespit eder. Bu teknik, demansın erken evrelerinde beyindeki işlev bozukluklarını belirlemede yardımcı olabilir.

– Spektral Analiz: Beyin dalgalarının frekans dağılımını analiz eder ve demans hastalarında görülen yavaş dalga aktivitesini tespit eder. Bu analiz, hastalığın seyrini ve şiddetini değerlendirmede kullanılır.

– Event-Related Potentials (ERP): Bilişsel işlevlerle ilişkili beyin aktivitelerini ölçer ve demans hastalarında görülen bilişsel bozuklukları belirler. ERP, özellikle dikkat ve hafıza ile ilgili bozuklukları tespit etmek için kullanılır.

EEG Hangi Durumlarda ve Ne Sıklıkla Tekrarlanır?

EEG, demans şüphesi olan bireylerde teşhis ve izleme amacıyla kullanılır. Klinik bulgular ve hasta öyküsü doğrultusunda, EEG taramaları doktor tarafından önerilebilir. EEG taramaları, demans belirtilerinin ortaya çıkması durumunda yapılabileceği gibi, hastalığın ilerlemesini izlemek için de tekrarlanabilir. Genel olarak, demans tanısı konulmuş hastalarda, hastalığın seyrini değerlendirmek ve tedaviye yanıtı izlemek amacıyla belirli aralıklarla EEG taramaları yapılabilir. Bu aralıklar, hastanın durumuna ve doktorun önerilerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Sevgili okurlar,

Erken teşhis, sağlığınız ve yaşam kaliteniz için büyük bir fark yaratabilir. EEG taramaları, demans gibi ciddi nörolojik hastalıkların erken evrelerinde tespit edilmesine olanak tanır. Bu erken tanı sayesinde, gerekli önlemleri alabilir, tedaviye daha hızlı başlayabilir ve yaşam kalitenizi artırabilirsiniz. Erken teşhis, sevdiklerinizle geçireceğiniz kaliteli zamanları ve bağımsız yaşam sürecinizi uzatabilir. Unutmayın, sağlık kontrollerinizi ihmal etmeyin ve her zaman doktorunuzla iletişimde kalın.

Sağlıklı ve mutlu günler dilerim!

Seçilmiş Kaynaklar:
• Tot S, Ozge A, Cömelekoğlu U, Yazici K, Bal N. Association of QEEG findings with clinical characteristics of OCD: evidence of left frontotemporal dysfunction. Can J Psychiatry. 2002 Aug;47(6):538-45. doi: 10.1177/070674370204700605. PMID: 12211881.
• Ganapathi AS, Glatt RM, Bookheimer TH, et al. Differentiation of Subjective Cognitive Decline, Mild Cognitive Impairment, and Dementia Using qEEG/ERP-Based Cognitive Testing and Volumetric MRI in an Outpatient Specialty Memory Clinic. J Alzheimers Dis. 2022;90(4):1761-1769. doi: 10.3233/JAD-220616. PMID: 36373320; PMCID: PMC9789480.

avatar
Prof. Dr. Aynur ÖZGE, MD, PhD

Prof. Dr. Aynur Özge, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Nöroloji Anabilim Dalı'nda öğretim üyeliği yapmaktadır. Uzmanlık alanları arasında Algoloji ve Klinik Nörofizyoloji bulunmaktadır. Eğitimini tamamladıktan sonra akademik kariyerine odaklanarak, nöroloji alanında derinlemesine bir uzmanlık edinmiştir.